Fıkıh Usulünün Günümüzdeki Fıkhi ve Hukuki Kullanımı

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.69892/Diwan.5211

Anahtar Kelimeler:

Fıkıh Usulü- Pratik Hükümler- Hukuk- Kanun- Mevzuat

Özet

Fıkıh usulü, önemli bir bilim dalı olup, Şer'i hükümlerden çıkarımlar yoluyla fıkıh ve hukuki içeriği anlamada önemli bir rol oynayan bir dizi kural ve yöntem olarak tanımlanır. İslam hukuk metinlerinin dönemine olan uzaklık ve vahiy zamanının durumsal kanıtlarının bulunmaması, İslam toplumunun artan ihtiyaçları, İslam bilimlerinin, özellikle fıkıh usulünün etkisizliğine dair şüpheler ve bu alanda bağımsız araştırmaların eksikliği nedeniyle bu konunun araştırılması gerekli görülmüştür. Bu nedenle, temel soru fıkıh usulünün günümüz çağında fıkıh ve hukuken nasıl uygulandığıdır. Kütüphane ve belge taraması yoluyla veri toplanarak, betimleyici-analitik bir yöntem kullanılarak fıkıh usulü biliminin günümüzde uygulanabilirliği incelenmiştir. Bu araştırmanın sonuçları, günümüzde fıkıh usulünün en az üç alanda kullanımı olduğunu göstermiştir: pratik hükümler, hukuk bilgisi ve yasama, bu da fıkıh usulü bilimlerinin fıkıh ve hukuk bilimlerinde uygulama alanı bulduğunu kanıtlamıştır.

Yazar Biyografileri

Hamidullah Muradi , Seripul Yüksek Öğretim İnstitüsü

Seripul Yüksek Öğretim İnstitüsü, Hukuk Fakültesi, Fikih ve Kanun bölümü.

Mohammad Asif Faizi, Cevizcan Üniversitesi

Cevizcan Üniversitesi Öğretim Üyesi, Hukuk Fakültesi, Özel Hukuk  bölümü.

Referanslar

قرآن‌کریم

إبن عبد البر، أبو عمر یوسف بن عبدالله. الانتقاء فی فضائل الأئمۀ الفقهاء. حلب: المطبوعات الإسلامیۀ، 1417 ه‌ق، چ1.

إبن مقفع، عبدالله. آثار إبن المقفع. بیروت: مکتبۀ الحیاۀ، 1416 ه‌ق، چ1.

إبن منظور، محمد بن مکرم. لسان العرب. جلد11. بیروت: دار الفکر، 1399 ه‌ق ، بی¬چا.

أبو حبیب، سعدی. القاموس الفقهی. دمشق: دار الفکر، 1408 ه‌ق، چ2.

ابهری، حمید «و دیگران». "کاربرد استصحاب در قوانین مدنی ایران". نشریه علمی وزارت علوم. مجله فقه و حقوق اسلامی. 2/4 (بهار و تابستان 1391 ه‌ش).

استانکزی، نصرالله. مبادی حقوق. کابل: انتشارات سعید، 1398 ه‌ش، چ5.

اشقر، عمر بن سلیمان. تاریخ الفقه الإسلامی. کویت: دار النفائس، 1410 ه‌ق، چ2.

افسری، سالم. قواعد فقهی مذهب امام شافعی. تهران: مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی، 1392 ه‌ش، چ1.

امامی، حسن، حقوق مدنی. تهران: کتاب فروشی اسلامیه، 1373 ه‌ش، چ4.

امیدی، جلیل. مقدمه¬ای بر تاریخ حقوق. تهران: نشر احسان، 1383 ه‌ش، چ1.

بابایی، پرویز. فرهنگ اصطلاحات و مکتب¬های سیاسی. تهران: انتشارات نگاه، 1391 ه‌ش، چ1.

بادپا، عبید الله. دور الاجتهاد والتقلید فی نظام القضاء. دمشق: دار إبن کثیر، 2013م، چ1.

البعلی، محمد بن أبی الفتح. المطلع علی ألفاظ المقنع. جده: مکتبۀ السوادی، 1423 ه‌ق، چ1.

پژوهشکده حوزه و پوهنتون. درآمدی بر حقوق اسلامی. تهران: انتشارات سمت، 1381 ه‌ش، چ3.

جعفری لنگرودی، محمد جعفر. مکتب¬های حقوقی در حقوق اسلام. تهران: انتشارات گنج دانش، 1370 ه‌ش، چ1.

حسنی، عبد الحی. نزهۀ الخواطر فی بهجۀ المسامع والنواظر، حیدر آباد دکن: دائرۀ المعارف العثمانیۀ، 1366 ه‌ش، چ1.

الحنفی الرازی، محمد بن ابی بکر. مختار الصحاح. بیروت- صیدا: المکتبۀ العصریۀ، 1420 ه‌ق، چ5.

حیدری، حسین و خاکسار آرانی، جنت. "مطالعه تطبیقی مقررات کیفری عبرانی و حمورابی". مجله پژوهش حقوق کیفری 3/8 (پاییز 1393 ه‌ش)، 115-143.

حیدری، محمد تمیم. قانوگذاری بشر از دیدگاه مذاهب اسلامی. کابل: انتشارات سعید، 1395 ه‌ش، چ1.

خلاف، عبد الوهاب. علم اصول الفقه. دمشق: دار القلم، بی¬تا، چ8.

الرازی، أحمد بن فارس بن زکریاء. معجم مقاییس اللغۀ. جلد 1 و4. بیروت: دار الفکر، 1399 ه‌ق، بی¬چا.

زحیلی، وهبۀ. جهود تقنین الفقه الإسلامی. بیروت: مؤسسۀ الرسالۀ، 1408 ه‌ق، چ1.

الزرکشی، بدر الدین محمد. البحر المحیط فی أصول الفقه. بیروت: دار الکتبی، 1414 ه‌ق، چ1.

زلمی، مصطفی. اصول فقه کاربردی. مترجم. احمد نعتی. تهران: نشر احسان، 1394 ه‌ش، چ1.

الزمخشری، محمود بن عمرو. الفائق فی غریب الحدیث والأثر. 3. بیروت: دار المعرفۀ، بی¬تا، چ2.

سیمایی صراف، حسین. "علت و راه¬های کشف آن در استدلال قیاسی؛ بررسی تطبیقی در فقه اسلامی و کامن¬لا". مجله پژوهشهای حقوقی دوره 15/2 (تابستان 1390)، 43-64.

سیمایی صراف، حسین. قیاس در استدلال حقوقی. تهران: شهر دانش، 1392 ه‌ش، چ1.

عبد البر، محمد زکی. تقنین الفقه الإسلامی. قطر: ادارۀ إحیاء التراث الإسلامی، 1407 ه‌ق، چ2.

عمر، أحمد مختار عبد الحمید. معجم اللغۀ العربیۀ المعاصرۀ. جلد 3. بیروت: عالم الکتب، 1429 ه‌ق، چ1.

قاسم، عبد الرحمن. الاسلام و تقنین الأحکام. بی¬جا: نشر مؤلف، 1397 ه‌ش، چ2.

قانون مدنی افغانستان. ماده 1، بند 2.

قرضاوی، یوسف. المدخل لدراسۀ الشریعۀ الإسلامیۀ. قاهرۀ: مکتبۀ وهبۀ، 1411 هـ.ق، چ1.

کاتوزیان، ناصر. مقدمه علم حقوق، تهران: شرکت سهامی انتشار، 1390 ه‌ش، چ79.

گلباغی ماسوله، سید علی جبار. درآمدی بر عرف. تهران: مؤسسه بوستان کتاب، بی¬تا، چ1.

النمله، عبد الکریم. المهذب فی علم اصول الفقه المقارن. جلد1. ریاض: مکتبۀ الرشد، 1420 ه‌ق، چ1.

Yayınlanmış

2024-07-30

Nasıl Atıf Yapılır

Muradi , H., & Faizi, M. A. (2024). Fıkıh Usulünün Günümüzdeki Fıkhi ve Hukuki Kullanımı. Diwan, 5(2), 189–206. https://doi.org/10.69892/Diwan.5211

Sayı

Bölüm

Articles