Fıkıh ve Afganistan Hukukunda Şart İhlali İncelemesi

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.69892/Diwan.524

Anahtar Kelimeler:

Afganistan- Hukuk- Hiyar- Şart- Fıkıh

Özet

Koşulu ihlal etme hakkı, sözleşmenin ihlaline ilişkin garanti ve koruma mekanizmalarından biridir.  Taraflar, sözleşmenin kurulması sırasında veya sonrasında, sözleşmenin taraflarından birinin şart hükümlerini uygulamayı reddetmesi ve sözleşmenin istikrarını kötüye kullanması, sözleşmeyi zenginlik ve kâr amacı güden bir kaynak haline getirmesi durumunda, sözleşmenin gücünün ve sözleşmenin istikrarı sarsılır ve onu iptal eder.  Bahsi geçen yetkinin yanı sıra garantili ve destekleyici bir yüzü de vardır;  Cezalandırıcı ve tehdit edici niteliği garantili niteliğinden daha fazladır.  Çünkü bu gereklilik, koşullu tarafa karşı etkili bir koruma ve aşılmaz bir engel oluşturur, böylece sözleşmenin gücünü ihlal etmeyi ve kötüye kullanmayı asla düşünmez.  Denetimli serbestliğin ihlali ve istismarı nedeniyle denetimli serbestliğin her an sözleşmeyi feshedebileceği korkusu var.  Ancak cezai ve tehdit edici niteliğine rağmen koşullu taraf, koşulun şartlarını uygulamayı reddederse, koşullu taraf sözleşmeyi feshedecektir.  Ayrıca amirin yükümlülüğü yerine getirmeden şartı yerine getirme bedelini mahkemeden talep etmesi de mümkündür.  Afganistan'ın medeni kanunu ve diğer yürürlükteki kanunları ihlal yetkisine susma şartını koymuş olsa da;  Bu makalede, Afgan kanun koyucuya, sözleşmede yer alan şartlardan biri olarak medeni hukukta yer alan şartların ihlalinin hükümlerini ve etkilerini açıklama konusunda yol gösterici bilgiler verilmeye çalışılmıştır.  Bu makaledeki materyallerin toplanma yöntemi kütüphane tabanlı, araştırma yürütme yöntemi ise nitel (betimleyici-analitik) bir yöntemdir.

Yazar Biyografisi

Mohammad Ishaq Rahimi, Balh Ünersitesi

Doç  Dr. Balh Üniversitesi Öğretim Üyesi, Özel ve Ceza Hukuku bölümü.

Referanslar

قرآن‌کریم

إبن عابدین، حاشیه رد المحتار علی الدر المختار شرح تنویر الابصار فقه ابوحنیفه. ج 4، بیروت: دارالفکر،2000 م.

انصاری، مرتضی، المکاسب. ج 6. قم: مجمع الفکر الاسلامی، 1386 ه‌ش.

بشله، ماری نوئل و دیگران. دوره حقوق وجایب. کابل: انتشارات سعید، 1392 ه‌ش.

جاکوبسون، سام و دیگران. مبادی حقوق وجایب افغانستان. کابل: پروژه تعلیمات حقوقی افغانستان پوهنځی حقوق پوهنتون استنفورد. 2014 ه‌ش.

لنگرودی، محمد جعفر. مبسوط در ترمینولوژی حقوق. ج 3. تهران: کتابخانه گنج دانش، 1388 ه‌ش.

حسینی عاملی، سید محمد جواد. مفتاح الکرامه. ج 4. بیروت: دار احیاء التراث العربی، بی¬تا.

حلی (علامه حلی)، حسن بن یوسف بن مطهر. تحریر الاحکام الشرعیه. ج 1. قم: موسسه النشر الاسلامی، 1413 ه‌ش.

حیدر، علی، دررالحکام فی شرح المجله.ج 1. کویته: مکتبة العربیه، بی¬تا.

داراب پور، مهراب و داراب پور. محمد رضا، حقوق قرارداده. ج 1. تهران: جنگل، جاودانه، 1394 ه‌ش.

دانش، حفیظ الله. حقوق وجایب. کابل: انتشارات مستقبل، 1394 ه‌ش.

راجی سمنگانی، یادگار. "توضیح مفاهیم قانون مدنی". مجله قضا. ارگان نشراتی ستره محکمه، جدی، 1391 ه‌ش، 6- 20.

رحیمی، محمد اسحق. ایفای تعهد قراردادی در نظام حقوقی افغانستان. تهران: پوهنتون بین‌المللی اهل‌بیت، پایان نامه ماستری، 1390 ه‌ش.

رحیمی، محمد اسحق. حقوق وجایب 1 (قواعد عمومی قراردادها). مزارشریف: انتشارات پوهنتون رهنورد، 1399 ه‌ش.

رستم باز لبنانی، سلیم. شرح المجله، ج 1. بیروت: منشورات الحلبی الحقوقیه، 1304 ه‌ش.

رسولی، عبدالحسین. قواعد عمومی قراردادها. کابل: انتشارات امیری، 1391 ه‌ش.

الزحیلی، وهبة. الفقه الاسلامیه و ادلته. ج 4. دمشق: دار الفکر، 1985 ه‌ش.

سابق، سید. فقه السنه. ج 3. بیروت: دار الفکر، 1998 ه‌ش.

شوشتری، عباس. ضمانت اجرای تخلف از فعل شرط. تهران: پوهنتون شهید بشهتی، پایان نامه کارشناسی ارشد، 1386 ه‌ش.

شهیدی، مهدی. شروط ضمن عقد. تهران: انتشارات مجد، 1387 ه‌ش.

الفت، نعمت الله. "تأملی در مبانی و مفاد الزام و التزام در قراردادها". مجله فقه و حقوق، 12، 1386 ه‌ش، 93- 119.

قویم، احمد فهیم. "اثر شرط در عقود از دیدگاه فقهای اسلامی و پیامد حقوقی آن". مجله قضا. ارگان نشراتی ستره محکمه، ثور 1390 ه‌ش، 24- 30.

کاتوزیان، ناصر. قواعد عمومی قراردادها. ج 5. تهران: شرکت سهامی انتشار، 1387 ه‌ش.

کاسانی، علاءالدین ابی بکر بن مسعود. بدائع الصنایع. ج 5. بیروت: دارالکتب العلمیه، ‌1406 ه‌ق.

محقق داماد، سید مصطفی. نظریه عمومی شروط و التزامات در حقوق اسلامی. تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، 1393 ه‌ش.

محمود، فضل الرحیم. "د عقد ارکان او شرطونه". مجله عدالت. وزارت عدلیه. ش 124، 1392 ه‌ش، 68- 81.

نجفی، محمد حسن. جواهر الکلام. ج 27. تهران: دار الکتب الاسلامیه، 1365 ه‌ش.

Yayınlanmış

2024-07-30

Nasıl Atıf Yapılır

Rahimi, M. I. (2024). Fıkıh ve Afganistan Hukukunda Şart İhlali İncelemesi. Diwan, 5(2), 63–79. https://doi.org/10.69892/Diwan.524

Sayı

Bölüm

Articles