بررسی خیار تخلف شرط در فقه و حقوق افغانستان
DOI::
https://doi.org/10.69892/Diwan.524کلمات کلیدی:
افغانستان, حقوق, خیار, شرط, فقهچکیده
خیار تخلف شرط یکی از سازوکارهای تضمینی و حمایتی نقض قراراداد است. طرفین ممکن است هنگام انعقاد یا بعد از انعقاد قرارداد توافق کنند، که هرگاه یکی از طرفهای قرارداد از اجرای مفاد شرط امتناع ورزد و از ثبات قرارداد سوء استفاده کند و قرارداد را منبع ثروتاندوزی و سودجویی خویش قرار دهد، مشروطله استحکام و ثبات قرارداد را متزلزل و آن را فسخ میکند. خیار یادشده علاوه بر آنکه چهره تضمینی و حمایتی دارد؛ خصوصیت تنبیهی و تهدیدآمیز بودن آن نسبت به خصوصیت تضمینی آن بیشتر است؛ زیرا اشتراط آن حفاظ مؤثر و سد نفوذناپذیری را در قبال مشروطعلیه ایجاد میکند که هیچگاه وی تخیل نقض و سوء استفاده از استحکام قرارداد را در ذهن نپروراند. هر لحظه بیم آن را داشته باشد که مبادا مشروطله به دلیل تخلف و سوء استفاده وی قرارداد را فسخ کند. اما، چنانچه با وجود خصوصیت تنبیهی و تهدیدی آن، مشروطعلیه از اجرای مفاد شرط امتناع ورزد، مشروطله اقدام به فسخ قرارداد میکند. بر علاوه ممکن است مشروطله از محکمه هزینه اجرای شرط فعل را بیآنکه تعهد را اجرا کند، مطالبه نماید. با وجود اینکه قانون مدنی و سایر قوانین افغانستان در خصوص خیار تخلف شرط مهر سکوت بر لب نهاده است؛ در این مقاله سعی شده است که رهنمودهایی برای قانونگذار افغانستان ارائه گردد که احکام و آثار خیار تخلف شرط را در قانون مدنی بهعنوان یکی از شروط ضمن عقد تبیین کند. مواد و اطلاعات این تحقیق با روش کتابخانهای گرد آوری شده و با شیوهی توصیفی– تحلیلی و تطبیقی (مقایسهای) پردازش شده است.
مراجع
قرآنکریم
إبن عابدین، حاشیه رد المحتار علی الدر المختار شرح تنویر الابصار فقه ابوحنیفه. ج 4، بیروت: دارالفکر،2000 م.
انصاری، مرتضی، المکاسب. ج 6. قم: مجمع الفکر الاسلامی، 1386 هش.
بشله، ماری نوئل و دیگران. دوره حقوق وجایب. کابل: انتشارات سعید، 1392 هش.
جاکوبسون، سام و دیگران. مبادی حقوق وجایب افغانستان. کابل: پروژه تعلیمات حقوقی افغانستان پوهنځی حقوق پوهنتون استنفورد. 2014 هش.
لنگرودی، محمد جعفر. مبسوط در ترمینولوژی حقوق. ج 3. تهران: کتابخانه گنج دانش، 1388 هش.
حسینی عاملی، سید محمد جواد. مفتاح الکرامه. ج 4. بیروت: دار احیاء التراث العربی، بی¬تا.
حلی (علامه حلی)، حسن بن یوسف بن مطهر. تحریر الاحکام الشرعیه. ج 1. قم: موسسه النشر الاسلامی، 1413 هش.
حیدر، علی، دررالحکام فی شرح المجله.ج 1. کویته: مکتبة العربیه، بی¬تا.
داراب پور، مهراب و داراب پور. محمد رضا، حقوق قرارداده. ج 1. تهران: جنگل، جاودانه، 1394 هش.
دانش، حفیظ الله. حقوق وجایب. کابل: انتشارات مستقبل، 1394 هش.
راجی سمنگانی، یادگار. "توضیح مفاهیم قانون مدنی". مجله قضا. ارگان نشراتی ستره محکمه، جدی، 1391 هش، 6- 20.
رحیمی، محمد اسحق. ایفای تعهد قراردادی در نظام حقوقی افغانستان. تهران: پوهنتون بینالمللی اهلبیت، پایان نامه ماستری، 1390 هش.
رحیمی، محمد اسحق. حقوق وجایب 1 (قواعد عمومی قراردادها). مزارشریف: انتشارات پوهنتون رهنورد، 1399 هش.
رستم باز لبنانی، سلیم. شرح المجله، ج 1. بیروت: منشورات الحلبی الحقوقیه، 1304 هش.
رسولی، عبدالحسین. قواعد عمومی قراردادها. کابل: انتشارات امیری، 1391 هش.
الزحیلی، وهبة. الفقه الاسلامیه و ادلته. ج 4. دمشق: دار الفکر، 1985 هش.
سابق، سید. فقه السنه. ج 3. بیروت: دار الفکر، 1998 هش.
شوشتری، عباس. ضمانت اجرای تخلف از فعل شرط. تهران: پوهنتون شهید بشهتی، پایان نامه کارشناسی ارشد، 1386 هش.
شهیدی، مهدی. شروط ضمن عقد. تهران: انتشارات مجد، 1387 هش.
الفت، نعمت الله. "تأملی در مبانی و مفاد الزام و التزام در قراردادها". مجله فقه و حقوق، 12، 1386 هش، 93- 119.
قویم، احمد فهیم. "اثر شرط در عقود از دیدگاه فقهای اسلامی و پیامد حقوقی آن". مجله قضا. ارگان نشراتی ستره محکمه، ثور 1390 هش، 24- 30.
کاتوزیان، ناصر. قواعد عمومی قراردادها. ج 5. تهران: شرکت سهامی انتشار، 1387 هش.
کاسانی، علاءالدین ابی بکر بن مسعود. بدائع الصنایع. ج 5. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1406 هق.
محقق داماد، سید مصطفی. نظریه عمومی شروط و التزامات در حقوق اسلامی. تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، 1393 هش.
محمود، فضل الرحیم. "د عقد ارکان او شرطونه". مجله عدالت. وزارت عدلیه. ش 124، 1392 هش، 68- 81.
نجفی، محمد حسن. جواهر الکلام. ج 27. تهران: دار الکتب الاسلامیه، 1365 هش.
##submission.downloads##
چاپ شده
ارجاع به مقاله
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2024 Diwan International Scientific and Research Journal

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 می باشد.











