İslam Medeniyetinin Yapısında Vakfın Toplumsal Rolü
DOI:
https://doi.org/10.48117/Diwan.2023.31Anahtar Kelimeler:
İslam Medeniyeti- Yapı- Medeniyet- Vakıf- Toplumsal RolÖzet
Vakıf, insan ve İslam medeniyetinin oluşumunda en önemli konulardan biri olup İslam medeniyetinde toplumun hayrına her zaman önemli rol oynamıştır, ayrıca dinimizde de vakıf konusuna çok vurgu yapılmıştır. Bu araştırmanın en temel amacı, insan ve özellikle İslam toplumunda vakıf kültürünü kurumsallaştırmaktır. Dolayısıyla asıl soru, vakfın İslam medeniyetinin yapısında nasıl bir rol oynadığı Ve İslam medeniyetinin yeşermesi için vakıf malı nereye yatırılmalıdır? Bu araştırma, bu ve bu gibi diğer soruları bilimsel olarak cevaplamıştır. Vakfın sosyal rolünü analitik-tanımlayıcı ve bibliyografik bir yöntemle tartışmış ve İslam toplumunda vakfın performansını optimize etmek için stratejik öneriler sunmuştur. Genelde vakfın ekonomik, eğitimsel ve benzeri etkilerine ve sonuç-
larına bakılırken, bu araştırma ise, vakfın İslam medeniyetindeki sosyal etkilerinin, ekonomik ve eğitimsel sonuçlarından daha az olmadığını kanıtlamaktadır. Bu araştırma ayrıca, mal ve vakfiye gelirlerinin harcanma şekillerine ek olarak, düzenli bir vakfiye sistemi kurulması ve elde edilen gelirin farklı yollara ve Müslümanların sosyal faydaları için kullanılması gerektiğini de eklemektedir.
Referanslar
ابن هشام، عبد الرحمن بن عبد الله بن أحمد بن أبي الحسن الخثعمي السهيلي عبد الملك.
السيرة النبوية. تحقیق. السقا-الابیاری-عبدالحفیظ. قاهره: مؤسسة علوم القرآن، بي تا.
ابن قدامه مقدسی، احمد بن محمد بن قدامة المقدسی. المغنی. تحقیق. الحلو-محمد
عبدالفتاح. قاهره: هجر، ۱۴۱۰.
ابن جبیر، ابي الحسين محمد بن احمد بن جبير الكناني الاندلسي البلنسي. رحلة ابن جبير.
بيروت: دارالصادر، بی تا.
ابن جنید، محمود یحیی. الوقف و المجتمع نماذج و تطبیقات من التاریخ الاسلامی.
ریاض: مؤسسة الیمامة، بی تا.
ابن كثير، ابو الفداء اسماعيل بن عمر القرشي البصري ثم الدمشقي. البداية والنهاية.
بيروت: مکتبه المعارف، بی تا.
ابن خلدون، عبدالرحمن. مقدمه ابن خلدون، تحقیق. عاصی حجر. بیروت: دار مکتبة
الهلال، ۱۹۸۶ .
احمد، عبد الملک. الدور الاجتماعی للوقف فی اداره و تثمیر ممتلکات الاوقاف. جده:
بي نا، ۱۴۱۵.
اکبری، محمد تقی. فرهنگ اصطلاحات علوم و تمدن اسلامی. مشهد: بنیاد پژوهش
های استان قدس، ۱۳۷۰ .
الأبياني، محمد زين الابياني بك. مباحث الوقف. قاهره: عبدالله وهبة الکتبی، ۱۳۴۳.
البخاري، أبو عبد الله محمد بن إسماعيل. الجامع المسند الصحيح المختصر من أمور
رسول الله ﷺ وسننه وأيامه. تحقیق. محمد زهير بن ناصر ابن ناصر. بیروت: دار
طوق النجاة، ۱۴۲۲.
النسائي، أبو عبد الرحمن أحمد بن شعيب بن علي الخراساني. سنن النسائي. تحقیق. عبد
الفتاح أبو غدة. حلب: مكتب المطبوعات الإسلامية، ۱۹۸۶.
امیدیانی، سید حسین. نقش وقف در فرآیند توسعه. .قم: هجرت، ۱۳۸۰.
الضحيان، عبدالرحمن. الاوقاف و دورها فی تشیید بنیة الحضارة الاسلامیة. المکتبات
الوقفیة في مملكة السعودية، مدینه منوره، ۱۴۲۰.
بدوی، احمد زکی. معجم مصطلاحات العلوم الاجتماعیة. لبنان: مکتبه لبنان، ۱۹۸۶.
برزنجی، جمال. الوقف الاسلامی و اثره فی تنمیه المجتمع. کویت: وزارت الاوقاف و
شئون الاسلامیه، ۱۹۹۳.
جرجانی، علی بن محمد الشریف. کتاب التعریفات. بيروت: مکتبه لبنان، ۱۴۱۳.
درویشی، احمد بن یوسف. الوقف مشروعیته و اهمیته الحضاریه. ریاض: مطابع
الحمضی، بی تا.
دهخدا، علی اکبر. لغت نامه دهخدا. تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ ش.
سامانی، نادر ریاحی. نقش وقف در تأمین نیازهای روز. تهران: سفیر صبح، ۱۳۸۲.
شبلی، احمد. موسوعة الحضارة الاسلامیة العربیة. بیروت: موسسة العربیة للدراسات
والنشر، 1987 م.
شوقی، احمد دنیا. "أثر الوقف في إنجاز التنمية الشاملة". مجلة البحوث الفقهية
المعاصرة ۲۴ (۱۴۱۵).
طرابلسی، ابراهیم بن موسی. الاسعاف فی احکام الاوقاف. بیروت: دارالرائد العربی،۱۴۰۱ .
عالمی، سید علی رضا. "رهیافتی بر تمدن و تمدن اسلامی از دیدگاه سید حسین نصر"
مجله تاریخ و تمدن اسلامی. (3/6 (۱۳۸۶ .
علمداری، کاظم. بحران جهانی و نقدی بر گفتگوی تمدن ها. تهران: نشر توسعه،۱۳۸۱ .
مبارک، عبدالحمید. اثر الوقف فی تنمیه المجتمع. کنفرانس اوقاف در دانشگاه ام القرای
سعودی. 1415هـ ق.
محمد، امین. الاوقاف و حیاة الإجتماعیة فی مصر دراسة تاریخیة و ثائقیة. قاهره: دار
النهضة، ۱۹۸۰.
مسلم، أبو الحسن بن الحجاج القشيري النيسابوري. المسند الصحيح المختصر بنقل العدل
عن العدل إلى رسول الله ﷺ. تحقیق. محمد فؤاد عبد الباقي. بیروت: دار إحياء التراث
العربي، ۱۹۹۱.
معین، محمد. فرهنگ معین. تهران: ادنا، ۱۳۸۶ .
مغنية، محمد جواد. الفقه علی المذاهب الخمسة. بیروت: دارالجواد، ۱۴۲۱.
موسوی، سید محمد جمال. بررسی مقایسه ای عوامل سقوط تمدن ها از دیدگاه ابن
خلدون و توین بی. قم: مرکز بین المللی رجمه و نشر المصطفی، ۱۳۹۳ .
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 Diwan International Scientific and Research Journal
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
