نقش اجتماعی وقف در ساختار تمدن اسلامی
DOI::
https://doi.org/10.48117/Diwan.2023.31کلمات کلیدی:
نقش اجتماعی, وقف, تمدن, ساختار, تمدن اسلامیچکیده
نقش اجتماعی وقف در ساختار تمدن اسلامی از موضوعات بسیار مهم در ایجاد تمدن انسانی و اسلامی بوده که همواره برای خیر و صلاح جامعه اسلامی نقش ارزنده ی را در تمدن اسلامی داشته و دین مبین اسلامی پیرامون آن تحت شرایط خاص ت أکیدات زیادی نموده است. هدف اصلی و اساسی این پژوهش نهادینه ساختن فرهنگ وقف در جامعه بشری و خصوصا اسلامی
است. بنابراین سوال اصلی این است که وقف چه نقشی در ساختار تمدن اسلامی دارد؟ و در کجا اموال وقفی سرمایه گزاری گردد تا تمدن اسلامی به شگوفایی برسد؟ این پژوهش به پاسخ این پرسشها و پرسشهای دیگر بهطور علمی پرداخته و نقش اجتماعی وقف را به روش تحلیلی – توصیفی و کتاب خانه ای به بحث و بررسی گرفته و پشنهاد های راهبردی را برای بهینه سازی عملکرد وقفی در جامعه اسلامی ارائه نموده است یافته های این پژوهش برمی گردد به اینکه بیشتر اوقات به آثار و پیامدهای اقتصادی و آموزشی و... وقف نگریسته می شود در حالیکه این تحقیق به اثبات می رساند که آثار اجتماعی آن در تمدن اسلامی کمتر از پیامد های اقتصادی و آموزشی آن نبوده و نیست و همچنان این پژوهش این را اضافه مینماید که علاوه از راه های مصارف اموال و درآمدهای وقفی باید نظام منظمی از اموال وقفی ایجاد گردد و درآمد آن به راه های مختلف و مصالح اجتماعی مسلمانان به مصرف برسد,
مراجع
ابن هشام، عبد الرحمن بن عبد الله بن أحمد بن أبي الحسن الخثعمي السهيلي عبد الملك.
السيرة النبوية. تحقیق. السقا-الابیاری-عبدالحفیظ. قاهره: مؤسسة علوم القرآن، بي تا.
ابن قدامه مقدسی، احمد بن محمد بن قدامة المقدسی. المغنی. تحقیق. الحلو-محمد
عبدالفتاح. قاهره: هجر، ۱۴۱۰.
ابن جبیر، ابي الحسين محمد بن احمد بن جبير الكناني الاندلسي البلنسي. رحلة ابن جبير.
بيروت: دارالصادر، بی تا.
ابن جنید، محمود یحیی. الوقف و المجتمع نماذج و تطبیقات من التاریخ الاسلامی.
ریاض: مؤسسة الیمامة، بی تا.
ابن كثير، ابو الفداء اسماعيل بن عمر القرشي البصري ثم الدمشقي. البداية والنهاية.
بيروت: مکتبه المعارف، بی تا.
ابن خلدون، عبدالرحمن. مقدمه ابن خلدون، تحقیق. عاصی حجر. بیروت: دار مکتبة
الهلال، ۱۹۸۶ .
احمد، عبد الملک. الدور الاجتماعی للوقف فی اداره و تثمیر ممتلکات الاوقاف. جده:
بي نا، ۱۴۱۵.
اکبری، محمد تقی. فرهنگ اصطلاحات علوم و تمدن اسلامی. مشهد: بنیاد پژوهش
های استان قدس، ۱۳۷۰ .
الأبياني، محمد زين الابياني بك. مباحث الوقف. قاهره: عبدالله وهبة الکتبی، ۱۳۴۳.
البخاري، أبو عبد الله محمد بن إسماعيل. الجامع المسند الصحيح المختصر من أمور
رسول الله ﷺ وسننه وأيامه. تحقیق. محمد زهير بن ناصر ابن ناصر. بیروت: دار
طوق النجاة، ۱۴۲۲.
النسائي، أبو عبد الرحمن أحمد بن شعيب بن علي الخراساني. سنن النسائي. تحقیق. عبد
الفتاح أبو غدة. حلب: مكتب المطبوعات الإسلامية، ۱۹۸۶.
امیدیانی، سید حسین. نقش وقف در فرآیند توسعه. .قم: هجرت، ۱۳۸۰.
الضحيان، عبدالرحمن. الاوقاف و دورها فی تشیید بنیة الحضارة الاسلامیة. المکتبات
الوقفیة في مملكة السعودية، مدینه منوره، ۱۴۲۰.
بدوی، احمد زکی. معجم مصطلاحات العلوم الاجتماعیة. لبنان: مکتبه لبنان، ۱۹۸۶.
برزنجی، جمال. الوقف الاسلامی و اثره فی تنمیه المجتمع. کویت: وزارت الاوقاف و
شئون الاسلامیه، ۱۹۹۳.
جرجانی، علی بن محمد الشریف. کتاب التعریفات. بيروت: مکتبه لبنان، ۱۴۱۳.
درویشی، احمد بن یوسف. الوقف مشروعیته و اهمیته الحضاریه. ریاض: مطابع
الحمضی، بی تا.
دهخدا، علی اکبر. لغت نامه دهخدا. تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ ش.
سامانی، نادر ریاحی. نقش وقف در تأمین نیازهای روز. تهران: سفیر صبح، ۱۳۸۲.
شبلی، احمد. موسوعة الحضارة الاسلامیة العربیة. بیروت: موسسة العربیة للدراسات
والنشر، 1987 م.
شوقی، احمد دنیا. "أثر الوقف في إنجاز التنمية الشاملة". مجلة البحوث الفقهية
المعاصرة ۲۴ (۱۴۱۵).
طرابلسی، ابراهیم بن موسی. الاسعاف فی احکام الاوقاف. بیروت: دارالرائد العربی،۱۴۰۱ .
عالمی، سید علی رضا. "رهیافتی بر تمدن و تمدن اسلامی از دیدگاه سید حسین نصر"
مجله تاریخ و تمدن اسلامی. (3/6 (۱۳۸۶ .
علمداری، کاظم. بحران جهانی و نقدی بر گفتگوی تمدن ها. تهران: نشر توسعه،۱۳۸۱ .
مبارک، عبدالحمید. اثر الوقف فی تنمیه المجتمع. کنفرانس اوقاف در دانشگاه ام القرای
سعودی. 1415هـ ق.
محمد، امین. الاوقاف و حیاة الإجتماعیة فی مصر دراسة تاریخیة و ثائقیة. قاهره: دار
النهضة، ۱۹۸۰.
مسلم، أبو الحسن بن الحجاج القشيري النيسابوري. المسند الصحيح المختصر بنقل العدل
عن العدل إلى رسول الله ﷺ. تحقیق. محمد فؤاد عبد الباقي. بیروت: دار إحياء التراث
العربي، ۱۹۹۱.
معین، محمد. فرهنگ معین. تهران: ادنا، ۱۳۸۶ .
مغنية، محمد جواد. الفقه علی المذاهب الخمسة. بیروت: دارالجواد، ۱۴۲۱.
موسوی، سید محمد جمال. بررسی مقایسه ای عوامل سقوط تمدن ها از دیدگاه ابن
خلدون و توین بی. قم: مرکز بین المللی رجمه و نشر المصطفی، ۱۳۹۳ .
##submission.downloads##
چاپ شده
ارجاع به مقاله
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2024 Diwan International Scientific and Research Journal

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 می باشد.











