İlk Dönem Üç Fâryâblı Âlimin Kısa Hayatı

Özet

İlim ve irfanın beşiği Fâryâb, 60/679 yılında İslam’la müşerref olduktan kısa bir süre sonra İslamî değerlere kendini uygun hale getirerek, hadis, tefsir, fıkıh ve tasavvuf alanında en iyi âlimleri yetiştirmiştir. Bağrında yetiştirdiği Ebu Abdullah b. Muhammed b. Yusuf el-Fâryâbî, Cafer b. Muhammed el-Fâryâbî ve Mahmud el-Fâryâbî gibi mümtaz şahsiyetlerle İslam’ın temelini oluşturan Kitap ve Sünnetin korunmasını sağlamıştır. Ne yazık ki derin bilgiye sahip böylesi âlimler, Ortaçağın evrak ve kitaplarında sadece kayıt altına alınmakla kalmış, tam olarak yeniçağın ve yeni neslin hizmetine sunulmamıştır. İlk dönemde Fâryâb gibi İslam Devleti’nden uzak bir yerde mümtaz âlimlerin yetişmesi önem arz etmektedir. Daha önemlisi ise bunların Arap değil Türk olmaları ve binlerce Arap kökenli muhaddislerin yetişmelerini sağlamalarıdır. Bu öneme binaen söz konusu âlimlerin hayatları, faaliyetleri, ilmi değerleri, hocaları, öğrencileri, eser ve vefat tarihleri tarafımızdan öz bir şekilde kaleme alınmıştır.