İslam Hukuku Açısından İnsan Organı Alım ve Satım Hükmü

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.48117/Diwan.2021.3

Anahtar Kelimeler:

Bedenin hükmü- alım satım- organ nakli

Özet

İlimlerin gelişmesiyle birlikte tıp ilmindeki gelişmeler organ nakli konusunu insanlığa sunmuştur. Organ ticareti veya organ nakli konularında toplumdaki fertlerin haklarının korunması için âlimler şer’î delillerden yola çıkarak konuyla ilgili açıklama yapmışlardır ki bunu üç kategoride toplamak mümkündür.
Birinci görüşe göre organ nakli veya karşılığında ödeme yapılarak nakil işleminin yapılmasını hastanın ihtiyaç durumu ve hastalıktan kurtulması dikkate alınarak bu konuda cevaz verilmiştir. İkinci görüşte olanlar ise organ naklini veya alım satımını kesinlikle yasaklamışlardır. Bu görüşte olanlar organ naklinin insanın onuru ve şerefi ile uyuşmadığını aynı zamanda bu değerlere bir ihanet olarak görmektedirler. Üçüncü grupta yer alanlar ise organ naklini sadece vefat etmiş kişilerin bedeni ile sınırlama getirerek hayatta olan kişilerin organ bağışına izin vermemişlerdir.
Konuyla ilgili araştırmalar neticesinde ulaştığımız sonuca göre birnci grupta olan âlimler organ nakline tamamen karşı çıkmışlar، ikinci gruptakiler de tamamen bu duruma onay vermişler، üçüncü gruptakiler de orta yolu tercih etmişlerdir. Bu makalede sağlıklı kişilerin organ bağışı veya satması konusu ele alınarak âlimlerin görüşleri doğrultusunda delilleri ile birlikte açıklığa kavuşturulmuştur.

Yazar Biyografisi

Mohammad Omar Karizada, Balh Ünersitesi

Öğretim Üyesi, ilahiyat Fakültesi, Balh Üniversitesi

Referanslar

آقابابایی، اسماعیل. پیوند اعضاء از بیماران فوت شده و مرگ مغزی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۸۸ش.

ابن منظور ابوالفضل جمال الدين، محمدبن مكرم. لسان العرب. بیروت: دار صادر، بی تا.

ابوخطوة، احمد شوقی عمر. القانون الجنائی و الطب الحدیث. مصر: دارالوفاء، ۱۹۹۷.

البخاري، أبو عبد الله محمد بن إسماعيل. الجامع المسند الصحيح المختصر من أمور رسول الله صلى الله عليه وسلم وسننه وأيامه. تحقیق. محمد زهير بن ناصر ابن ناصر. بیروت: دار طوق النجاة، ۱۴۲۲.

الحنفي، زین الدین بن ابراهيم بن محمد إبن نجيم المصري. البحرالرائق شرح کنز الدقایق. بیروت: دارالمعرفة، ۱۴۱۱ق.

الروحانی، سید محمد صادق. المسائل المستحدثه. تهران: موسسه فرهنگی انتشاراتی حیان، ۱۳۷۶.

الزحیلی، وهبة بن مصطفى. اصول الفقه الاسلامی. پاکستان: رشیدیه، بی تا.

السنبهلی، محمد برهان الدین. "حکم الشریعة الاسلامیة فی زرع الاعضاء الانسانیة" مجلة البعث الاسلامی، شماره ۲ ۱۴۰۷ ق.

الشيباني، أبو عبد الله أحمد بن محمد بن حنبل بن هلال بن أسد. مسند الإمام أحمد بن حنبل. تحقیق. شعیب الأرنؤوط - عادل مرشد. بی جا: مؤسسة الرسالة، ۱۴۲۱.

النسائي، أبو عبد الرحمن أحمد بن شعيب بن علي الخراساني. سنن النسائي. تحقیق. عبد الفتاح أبو غدة. حلب: مكتب المطبوعات الإسلامية، ۱۹۸۶.

حکیم، سید محسن. متمسک العروة الوثقی. بیروت: دار احیاء التراث العربی، ب تا.

زیدان، عبدالکریم. الوجیز در اصول فقه. مترجم. فرزاد پارسا. بی جا: انتشارات کردستان، ۱۳۸۹ش.

سعدی، ابوحبیب. القاموس الفقهی لغة و اصطلاحا. دمشق: دارالفکر، ۱۹۸۸.

قمی، محمد مومن. "پیوند اعضاء" شماره ۳۴، ۱۳۷۷.

کوثر، نورالله. نقل و پیوند اعضای انسان در پرتو احکام فقه اسلامی. کابل: انتشارت سیرت، ۱۳۹۲ش.

موسی، عبدالله ابراهیم. المسؤلیة الجسدیة فی الإسلام. بیروت: دار امیر حزم، ۱۴۱۶ق.

واژه یاب، دسترسی ۲۶ سنبله ۱۳۹۸. www.vajehyab.com

Yayınlanmış

2021-01-01

Nasıl Atıf Yapılır

Karizada, M. O. (2021). İslam Hukuku Açısından İnsan Organı Alım ve Satım Hükmü. Diwan, 2(1), 55–72. https://doi.org/10.48117/Diwan.2021.3

Sayı

Bölüm

Articles