حکم خرید و فروش اعضای انسان در پرتو فقه اسلامی

نویسندگان

DOI::

https://doi.org/10.48117/Diwan.2021.3

کلمات کلیدی:

حکم عضو, خرید و فروش, پیونداعضاء

چکیده

با پیشرفت علوم، پیوند اعضاء به عنوان یکی از دست آورد های نوین علم طبی وارد عرصه جامعه بشری شده است. در مورد خرید و فروش و پیوند اعضاء جهت حمایت حقوق اعضای جامعه، فقهای کرام نظریات خود را با در نظرداشت فهم شان از دلایل شرعی بیان داشته اند که عمدتاٌ به سه کتگوری خلاصه میگردد:
دیدگاه نخست: پیوند اعضاء و خرید و فروش آنرا تحت شرایط خاص(با در نظرداشت ضرورت به نجات جان بیمار وسلامتی او جایز شمرده اند. دید گاه دوم: پیوند اعضاء و خرید و فروش را مطلقاً نا مشروع می خوانند، وآن را متعارض با کرامت و شخصیت انسانی و اهانت به انسان مانند (مُثله و هتک حرمت به جسد انسانی) میدانند. دیدگاه سوم: پیوند اعضای افراد فوت شده را جایز می شمارند، ولی پیوند و خرید و فروش عضو فرد زنده را غیر مجاز دانسته اند.
پس از تحقیق در مورد موضوع خرید و فروش و پیوند اعضاء به این نتیجه دست یافتیم که گروهی از علماء کاملا مخالفت دارند و جمعی هم کاملا موافق هستند و عده ای راه میانه را اختیار کرده اند، و در رساله حاضر پیرامون حکم مسأله خرید و فروش عضو انسان در حالت حیات تأمل لازم انجام شده است، و نفی یا اثبات آن، از نظر فقهاء با در نظرداشت دلایل شان از نصوص شرعی بیان گردیده است.

بیوگرافی نویسنده

پوهنیار محمد عمر قاریزاده، پوهنتون بلخ

عضو کادر علمی پوهنحی شرعیات پوهنتنون بلخ/ افغانستان

مراجع

آقابابایی، اسماعیل. پیوند اعضاء از بیماران فوت شده و مرگ مغزی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۸۸ش.

ابن منظور ابوالفضل جمال الدين، محمدبن مكرم. لسان العرب. بیروت: دار صادر، بی تا.

ابوخطوة، احمد شوقی عمر. القانون الجنائی و الطب الحدیث. مصر: دارالوفاء، ۱۹۹۷.

البخاري، أبو عبد الله محمد بن إسماعيل. الجامع المسند الصحيح المختصر من أمور رسول الله صلى الله عليه وسلم وسننه وأيامه. تحقیق. محمد زهير بن ناصر ابن ناصر. بیروت: دار طوق النجاة، ۱۴۲۲.

الحنفي، زین الدین بن ابراهيم بن محمد إبن نجيم المصري. البحرالرائق شرح کنز الدقایق. بیروت: دارالمعرفة، ۱۴۱۱ق.

الروحانی، سید محمد صادق. المسائل المستحدثه. تهران: موسسه فرهنگی انتشاراتی حیان، ۱۳۷۶.

الزحیلی، وهبة بن مصطفى. اصول الفقه الاسلامی. پاکستان: رشیدیه، بی تا.

السنبهلی، محمد برهان الدین. "حکم الشریعة الاسلامیة فی زرع الاعضاء الانسانیة" مجلة البعث الاسلامی، شماره ۲ ۱۴۰۷ ق.

الشيباني، أبو عبد الله أحمد بن محمد بن حنبل بن هلال بن أسد. مسند الإمام أحمد بن حنبل. تحقیق. شعیب الأرنؤوط - عادل مرشد. بی جا: مؤسسة الرسالة، ۱۴۲۱.

النسائي، أبو عبد الرحمن أحمد بن شعيب بن علي الخراساني. سنن النسائي. تحقیق. عبد الفتاح أبو غدة. حلب: مكتب المطبوعات الإسلامية، ۱۹۸۶.

حکیم، سید محسن. متمسک العروة الوثقی. بیروت: دار احیاء التراث العربی، ب تا.

زیدان، عبدالکریم. الوجیز در اصول فقه. مترجم. فرزاد پارسا. بی جا: انتشارات کردستان، ۱۳۸۹ش.

سعدی، ابوحبیب. القاموس الفقهی لغة و اصطلاحا. دمشق: دارالفکر، ۱۹۸۸.

قمی، محمد مومن. "پیوند اعضاء" شماره ۳۴، ۱۳۷۷.

کوثر، نورالله. نقل و پیوند اعضای انسان در پرتو احکام فقه اسلامی. کابل: انتشارت سیرت، ۱۳۹۲ش.

موسی، عبدالله ابراهیم. المسؤلیة الجسدیة فی الإسلام. بیروت: دار امیر حزم، ۱۴۱۶ق.

واژه یاب، دسترسی ۲۶ سنبله ۱۳۹۸. www.vajehyab.com

##submission.downloads##

چاپ شده

2021-01-01

شماره

نوع مقاله

Articles