بررسی معیار‌های شایسته‌سالاری در پرتو شریعت اسلامی

نویسندگان

DOI::

https://doi.org/10.69892/Diwan.526

کلمات کلیدی:

امانت, تقرر, شایسته‌سالاری, مأموریت, نظام

چکیده

هدف از نگارش این مقاله بیان معیارهای اساسی استخدام اشخاص در مناصب دولتی است؛ زیرا رعایت این معیارها از یک طرف باعث تأمین عدالت و از طرف دیگر باعث ختم فساد می­گردد، از­ این‌رو وقتی متوجه جوامع کشورهای جهان سوم می­شویم می­بینیم که عدم رعایت همین معیار‌ها سبب بیکاری­،­ عقبمانی و فقر در این جوامع شده است؛ بنابر این، برای اهل تخصص زمینه کار موجود نبوده و افراد در نظام بدون هیچ معیاری استخدام می­شوند گویی این مناصب را از پدر در پدر به ارث برده‌اند که این امر سبب به‌میان آمدن فاصله میان دولت و رعیت می­گردد. از این رو ما معیارهای شرعی را در خصوص گزینش افراد در نظام به بحث ­گرفتیم؛ تا بیان نماییم که هدف شریعت اسلامی این است که اصلاح به میان آید؛ لذا این معیارها را بررسی نمودیم تا بروی این درد مهلک که جامعۀ اسلامی از آن رنج می‌برد، درمانی پیدا شود. ما در این مقاله بیان کردیم مأمورین دولتی در نظام استخدام می‌شوند باید مسلمان، امانت کار، متخصص دارای قوت جسمی باشند بنابر این کسانیکه دارای چنین اوصاف نباشند از نظر شرع گمارش آن‌ها مشروع نمی‌باشد. همچنین در این جا به ذکر نمونه‌های رعایت شایسته‌سالاری در عهد نبوی و خلافت راشده اشاره شده و بحث خویش را با نتیجه‌گیری و ذکر مراجع به پایان رسانیدیم، روش تحقیق در این مقاله روش توصیفی و تحلیلی می‌باشد.

بیوگرافی نویسندگان

زمری محمدی، پوهنتون البیرونی

Faculty Member Alberoni University , Faculty of Sharia, Department of Islamic Culture.

شهاب الدین ثاقب، پوهنتون البیرونی

پوهنمل،  عضو کادر علمی پوهنځی شرعیات، دیپارتمنت ثقافت اسلامی پوهنځی شرعیات پوهنتون البیرونی.

مراجع

قرآن‌کریم

انیس، ابراهیم و دیگران. المعجم الوسيط. قاهره: دار الدعوة، 1998 م.

ابن تيميه، تقی الدین احمد بن عبد الحلیم. سیاست شرعی. مترجم. شاه محمد رشاد. کابل: مرکزتحقیقات علوم اسلامی امام قتیبه بغلانی، 1387 ه‌ش .

ابن جماعة، أبو عبدالله. محمد بن إبراهيم بن سعد الله بن جماعة الكناني الحموي الشافعي بدر الدين. تحرير الأحكام في تدبير أهل الإسلام. تحقیق. عبدالله بن زيد آل محمود. جلد3. دوحه: دار الثقافة بتفويض، 1988 م.

الماوردي، أبو الحسن علي بن محمد بن محمد بن حبيب البصري البغدادي. تفسير الماوردي. تحقیق. السيد ابن عبد المقصود بن عبد الرحيم. بیروت: دار الكتب العلمية، 1435 ه‌ق.

ابن کثیر، أبو الفداء إسماعيل بن عمر بن كثير القرشي البصري. تفسير القرآن العظيم. محقق. سامي بن محمد سلامة. بیروت: دار طيبة للنشر والتوزيع. 1999 م.

سعدي، أبو حبيب. القاموس الفقهي لغة واصطلاحا. دمشق: دار الفكر، 1988 م .

السِّجِسْتاني، أبو داود سليمان بن الأشعث بن إسحاق بن بشير بن شداد بن عمرو الأزدي. سنن أبي داود. تحقیق. شعَيب الأرنؤوط. بیروت: دار الرسالة العالمية، 2009 م .

الشيباني، أبو عبدالله أحمد بن محمد بن حنبل بن هلال بن أسد. مسند إمام أحمد بن حنبل. تحقیق. شعيب الأرنؤوط. بیروت: مؤسسة الرسالة، 2001 م.

النيسابوري، أبو عبدالله الحاكم محمد بن عبدالله بن محمد بن حمدويه بن نُعيم بن الحكم الضبي الطهماني ، المستدرك على الصحيحين. تحقيق. مصطفى عبدالقادر عطا. بیروت: دار الكتب العلمية، 1990 م.

قرطبی، أبو عبدالله محمد بن أحمد بن أبي بكر بن فرح الأنصاري الخزرجي شمس الدين القرطبي. تفسير القرطبي. تحقيق. أحمد البردوني. جلد 2. القاهره: دار الكتب المصرية، 1964 م.

ابن الفراء، أبو يعلى محمد بن الحسين بن محمد بن خلف. الأحكام السلطانية. تحقیق. محمد حامد الفقي. بیروت: دار الكتب العلمية، 1421 ه‌ق.

أفندي، علي حيدر خواجه أمين. درر الحكام في شرح مجلة الأحكام. جلد4 بیروت: دار الجيل،1991 م.

حقانی، عبد الباقی. نظام سیاسی و اداری اسلام. مترجم. عبد البصیر مدنی. جلد2. پشاور: مکتبه رشیدیه 2013 م.

طبرانی، سليمان بن أحمد بن أيوب بن مطير اللخمي الشامي. أبو القاسم. المعجم الكبير. محقق. حمدي بن عبد المجيد السلفي. قاهره: مكتبة ابن تيمية، 1994 م.

طرطوشی، أبو بكر محمد بن محمد ابن الوليد الفهري الطرطوشي المالكي. سراج الملوك. مصر: من أوائل المطبوعات العربية، 1872 م.

صلابی، علی محمد صلابی. تحلیل زندگانی عمر فاروق، تهران: احسان، 1388 ه‌ش.

غزالي، أبو حامد محمد بن محمد. التبر المسبوك في نصيحة الملوك. بيروت: دار الكتب العلمية. 1988 م.

ماوردي، أبو الحسن علي بن محمد بن محمد بن حبيب البصري البغدادي. الأحكام السلطانية. بيروت: دار الكتب العلمية، 1421 ه‌ق.

بخاری، محمد بن إسماعيل أبو عبدالله البخاري الجعفي. الجامع الصحیح البخاری. تحقیق. محمد زهير بن ناصر الناصر. دار طوق النجاة: بیروت، 1422 ه‌ق.

ابن الموصلي، محمد بن محمد بن عبد الكريم بن رضوان بن عبد العزيز البعلي شمس الدين. حسن السلوك الحافظ دولة الملوك. تحقیق. فؤاد عبد المنعم أحمد، دار الوطن: الرياض، 1410 ه‌ق.

کتانی، محمد عَبْد الحَيّ بن عبد الكبير ابن محمد الحسني الإدريسي. عبدالحي الكتاني. نظام اداری مسلمانان در صدر اسلام. مترجم. علی رضا ذکاوتی قراگزلو، قم: زیتون 1388 ه‌ش.

محمدی، زمری. نظام اداری اسلام. کابل: انتشارات سعید، 1402 ه‌ش.

النيسابوري، مسلم بن الحجاج أبو الحسن القشيري. صحیح مسلم. تحقیق. محمد فؤاد عبد الباقيدار إحياء التراث العربي: بيروت، 1424 ه‌ق.

##submission.downloads##

چاپ شده

2024-07-30

شماره

نوع مقاله

Articles