جنبه های نظری و عملی ایمان در خمسۀ نوایی

چکیده

روند توسعة تاريخ انديشة اسلامى نشان مى دهد كه موضوع ايمان در زندگى اجتماعى و فرهنگى جامعه مسلمان جايگاه مهمى دارد؛ بديهيست كه باور هاى دينى در شكل گيرى فرهنگ، هنر، شعر، ادبيات و اخلاق آنها فوق العاده مؤثر بوده است. البته علت اصلى اين امر بستگى به محوريت دين در تمام امور زندگى مسلمانان دارد. به همين دليل مسائل ايمانى، همانطور كه در ادبيات ديگر كشورهاى اسلامى ديده ميشود، از طريق ابعاد مختلف ادبى در ادبيات تركى-اسلامى نيز انعكاس يافته است. بعضى از شاعران اشاره هاى كوتاهى به اين مسائل نموده اند، در حالى كه بخش ديگرى از شعرا ايمان را به عنوان پديدة اصلى تلقى نموده و آن را با جزئيات دراشعار خويش مورد بررسى قرار داده اند. امير على شير نوايى از شاعران دسته دوم است. وى در دفتر اول »خمسة« خود به نام »حيرت الأبرار« معلومات رضايت بخشى را در مورد ماهيت و اصول ايمان تحت عنوان »شرح ايمان« ارائه ميدهد. فقط آنچه كه او را از ديگران متفاوت مى كند اينست كه ضمن بررسى جنبة نظرى، جنبة تطبيقى وعملى ايمان را نير فراموش نمى كند و خاطر نشان مى سازد كه ايمان نظرى وعملى بايد در زندگى مسلمانان انعكاس پيدا كند. بنا براين تأكيد او، بر روابط ايمان، عمل و اخلاق متمركز ميباشد.