دوره آلپ تیگینی ها
DOI::
https://doi.org/10.48117/Diwan.2022.17کلمات کلیدی:
غزنویان, سامانیان, سبکتگین, سلطان محمود غزنوی, غزنیچکیده
سلطنت غزنویان دولتیست که توسط والی، امیر و سپهسالاران وابسته به سامانیان بنیانگذاری شده است. به همین دلیل نفوذ و تاثیر سامانیان را می توان در سیاست (داخلی و خارجی) بخش دکترین و اندیشه های دینی دولت غزنوی هر چه بیشتر مشاهده کرد. اگرچه این سلطنت در ابتدا دارای ساختار مستقلی بوده و در غزنی مستقر بود ولی تا زمان حکمروایی سلطنت محمود غزنوی به سامانیان وفادار ماند. بنابراین روابط و همکاری غزنویان و سامانیان در زمان سلطان محمود غزنی شکل دیگری به خود گرفت. زیرا سلطان محمود غزنوی روز به روز قویتر شده و جانشین
سامانیان شد. طوریکه از منابع تواریخ معلوم می شود روابط غزنویان و سامانیان در زمان احمد بن نوح بن نصر بن اسماعیل بن احمد بن اسد حاکم آنزمان سامانیان آغازگر شده پس از احمد بن نوح ، برادرش عبدالملک بن نوح در سال ۹۵۴/۳۴۳م قدرت را به دست گرفت و پس از آن آلپ تکین را به عنوان سپهسالار خراسان منصوب کرد. پس از مرگ آلپ تکن ، پسرش ابو اسحق در سال ۹۶۳/۳۶۲م والی غزنی شد. حکومت ابو اسحق که مبتلا و آغوشته به دایم الخمری و مصروف مجالس عیاشی بود ، دیری دوام نیاورد. سپس بلکا تکین در سال ۹۶۶/۳۵۵م به قدرت رسید. سرزمین های غزنوی در دوران بلکا تکن گسترش یافت ، اما به صلح و ثبات نرسیدند و به وفاداری سامانیان ادامه دادند. هنگامی که بوری تکین در سال ۹۷۲/۳۶۲م به سر قدرت آمد شب و روز خود را به شراب نوشی می گذراند تا اینکه حاکمیت (مدیریت ) ارتش خود را از دست داد، هندوها با استفاده از فرصت پیش آمده با اردوی انبوهی به غزنی لشکر کشی کردند . در مقابل آن غلامان تورک آلپ تیکین دست به کار شده در سال ۹۷۷/۳۶۶م بوری تگین را از قدرت برکنار کرد و سبکتگین را به عنوان حاکم غزنی منصوب کردند. پس از وی پسرش سلطان محمود غزنوی با نبوغ سیاسی، دینی و فرهنگی خود دولت قدرتمند غزنویان را ت أسیس و بنیان گذاشت.
مراجع
كردیزي، ابوسعید عبدالحی بن ضحاك بن محمود. زین الاخبار. تحقیق. رحیم رضازاده ملك. طهران: انتشارات آثار و مفاخر فرهنكي، 2005.
مستوفي، حمدالله. تاریخ کزیده. تحقیق. عبدالحسین نوايي. طهران: مؤسسه انتشارات امير كبير، 2015.
صنیع الدولة، محمد حسن. تاریخ منتظم ناصري. تحقیق. محمد اسماعیل رضواني. طهران، 1984.
العتبي، ابو نصر محمد بن عبدالجبار الرازي. تاریخ العتبي. ترجمه. ابوالشرف ناصح بن ظفر جرفاداقاني. تحقیق. جعفز شعار. طهران: انتشارات جامعة طهران، 1966.
ابن الاثیر. الکامل في التاریخ. تحقیق. محمد یوسف دقاقه. بیروت: دارالکتاب العلمیة، 1987.
شبانقاره يي، محمد بن علی بن محمد. مجمع الانساب. طهران: امیر کبیر، 1984.
النرشخي، ابو بکر محمد بن جعفر. تاریخ بخارا،. تحقیق. محمد بن ظفر بن عمر. طهران: چاپخانه سعادت، 1973.
عوفي، سدید الدین محمد. کزیده ی سخن فارسي جوامع الحكايات و لوامع الروايات. تحقق. محمد تقي ملك الشعرا بهار. خط. ابراهیم بوذری. طهران: 1942.
مجدي، سید مجدالدین محمد بن ابو طالب حسین. زینة المجالس. خط. حبیب الله افشار قزوینی. طهران: 1845.
القرماني، ابوالعباس احمد بن یوسف بن احمد الدمشقي. اخبارالدول و آثارالاول في التاريخ. بغداد: مطبعة الذروة، 1965.
خلیلي، خلیل الله. سلطنة غزنویان. کابل: وزارة الثقافة افغانستان ،2013.
رشید، مبین. سلطان محمود غزنوي. لاهور:علم عرفان، 2006.
بدواني، عبدالقادر. منتخب التواریخ. تصحیح. مولوی احمد صاحب. طهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنکي، 2000.
نظام الملك، حسن بن علی بن اسحاق الطوسي. سیرالملوك. طهران: انتشرات کتاب، 1962.
الحموي، ابو عبدالله یاقوت بن عبدالله. معجم البلدان. بیروت: دار صدر، 1939.
البیروني، ابو ریحان. تحقیق ماللهند. هند: وزارة معارف الهند، 1958.
بهار، محمد تقي ملك الشعرا. مجمل التواریخ. تحقیق. علی رضا کیانی. طهران: تاریخ وفا، 2012.
الهمدانی، رشیدالدین فضل الله. تاریخ غزنویان و سامانیان و آل بویه جامع التواریخ، نشر. محمد دبیر سیاقی. طهران: کتاب فروشی فروغی، 1959.
الجوزجاني، قاضي منهاج الدین ابو عمر عثمان بن سراج الدین عمر. طبقاة ناصري. تحقیق. عبدالحی حبیبي. طهران: دنیایی کتاب، 1984.
ابن خلکان، ابوالعباس شمس الدین احمد بن محمد ابو بکر. وفیات الاعیان انباء ابناء الزمان. تحقیق. احسان عباس. بیروت: دارصدر، 1977.
السید، فؤاد صالح. معجم القابوس السیاسیین فی تاریخ العربي ولاسلامي. بیروت: مکتبة الحسن الادریة، 2011.
الحجویری، ابوالحسن علی بن عثمان. کشف المحجوب. ترجمه. عبدالهادی قندیل. قاهرة: سلسلة ميراث الترجمه، 2007.
النمر، عبدالمنم. تاریخ الاسلام فی الهند. بیروت: المؤسسة الجامع الىراسات والنشر والتوزيع، 1981.
المصادر الاجنبية
Bayur, Hikmet. Hindistan Tarihi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1987.
Kurtuluş, Rıza, “Asya”. DİA. C. 3. İstanbul, 1991.
Merçil, Erdoğan, “SebükTegin”ش, DİA, C. 36. İstanbul, 2009.
Merçil, Erdoğan. Gazneliler Devleti Tarihi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1989.
Usta, Aydın, “Sâmânîler”. DİA. C. 36. XXXVI, İstanbul, 2009.
Yürekli, Tülay. Sâmânîler. Ankara: Ankara Üniversitesi, Doktora, 2002.
##submission.downloads##
چاپ شده
ارجاع به مقاله
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2024 Diwan International Scientific and Research Journal

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 می باشد.











