İslam Aile Hukuku Bağlamında İnsansılarla Evlilik
DOI:
https://doi.org/10.48117/Diwan.2023.34Özet
Otomasyonunun ve küreselleşmenin aynı anda ve büyük bir hızla çarpıcı bir şekilde geliştiği bir çağ yaşamaktayız. Bu yeniçağ, dünyayı sanayi devrimine denk bir ölçüde değiştirmektedir. Meydana gelen gelişim ve değişimde otomasyon, yapay zekâ ve robot bilimi hızla hayatımıza girmektedir. Buna bağlı olarak yaşadığımız değişimler kaçınılmaz bir şekilde karşımızda durduğu gibi becerilerimizi sınayarak her şeyimizi etkileyecek bir boyuta ulaşmış görünmektedir. Burada sorun bu yenidünyaya uyum sağlamada kullanılacak ve hiçbir makinenin kopyalayamayacağı güçlü yönlerimizi koruyabilecek miyiz? Çünkü bu yeniçağda meydana gelen uygarlığın hoşnutsuzlukları ile karşı karşıyayız. Teknolojinin, cinsellik merkezli meydana getirdiği sorunlarla ve hukukun yapı taşlarıyla oynadığı görülmektedir. Erkek ve kadının önce beyni şimdi ise bedeninin teknolojik formu olan insansı sorunu belirmiştir. Sorunun derinliğine inildiğinde ortaya çıkan soru(n), insan beyninin modellenirken libidosunun ihmal edilip edilmeyeceğidir. İçinde bulunduğumuz modern dönemde birçok şey gibi evlilik de tüketilmeye yüz tutmuştur. Kur’ân-ı Kerim’de bahsi geçen sevgi, şefkat ve merhamet duygularına yüklenen anlam, teknolojik imkânlarla nasıl karşılanacaktır? Kur’ân, üç en temel insan duygusunu “sükûn (cinsel ve duygusal doyum)” kavramı ile tanımlamasının yanında bu duyguların kazanımının cinsellik temelli ve cinsel emniyeti ifade eden aile ile gerçekleşeceğini belirtmiştir. Aile kavramı bir yönüyle kadın ve erkeğin birbirinden cinsel yönden istifade ederek üremenin sağlanması anlamı- na geldiği gibi toplumun en küçük temel birimini oluşturmaktadır. Son zamanlarda gündemde
yer tutan insansılarla evlilik, aile yapısına farklı perspektiften bakmamızı sağlamıştır. Bu sebeple aile yapısını bozan çeşitli evlilik şekillerine bakan insanların eğilimlerinin de farklı olduğu görülmektedir. Bu düşüncenin altında yatan psikolojik ve sosyal nedenlerle, insansılarla evliliğin dinî hukukta incelenmesine ihtiyaç vardır. İnsansılara hukukî statünün tanınıp tanınmayacağı ya da nasıl bir statünün tanınması gerektiği evlilik bağlamında değerlendirilmelidir. Hukukta eylemleri anlamlı kılan özgür iradedir. O zaman nikâh akdine, nikâhın mevzuu (gayesi) açısından bakıldığında; aşk özgür iradeye bağlıysa tarafların birbirinden cinsel yönden yararlanmasını mümkün kılan akit, insansılarla olabilir mi? sorusunun cevaplanması gerekmektedir.
Referanslar
Asimov, Isaac. Ben ve Robot. Çev. Ekin Odabaş. İstanbul: İthaki Yayınları, 2016.
Aydemir, Emrah. Uygulamalar ile Python ve Yapay Zeka. Ankara: Nobel Yayınları, 2021.
Alpaydın, Ethem. Yapay Öğrenme. Çev. Aylin Ağar. İstanbul: Tellekt Yayınları, 2020.
Akman, Toygar. Öbürgünkü Sibernetik. İstanbul: Kaknüs Yayıncılık, 2003.
Aydın, İsmail Hakkı. Beyin Sizsiniz 5.0 Metaverse, Holistik Çağ. İstanbul: Girdap Yayıncılık, 2022.
Acar, Okan. Yapay Zeka Fırsat mı Yoksa Tehdit mi. İstanbul: Kriter Yayınları, 2020.
Baldwin, Richard. Küresel Robotlaşma’’Küreselleşme, Robot Bilimi Ve Gelecekte İstihdam. İstanbul:
Siyah Kitap Yayınevi, 2019. Bostrom, Nick. Süper Zeka. İstanbul: Küy Yayıncılık, 2021.
Christian, Brian- Griffiths Tom. Hayatımızdaki Algoritmalar. Ankara: Buzdağı Yayıncılık, 2020.
Çağıl, Orhan Münir. Hukuka ve Hukuk İlmine Giriş. İstanbul: Fakülteler Matbaası, 1966.
Domingos, Pedro. Master Algoritma. İstanbul: Paloma Yayınları, 2019.
Doğan, Mehtap. Yapay Zeka ve Bilinç Problemi. İstanbul: Çizgi Kitapevi, 2020.
Demirkol, Zafer. Herkes İçin Yapay Zeka. İstanbul: Genç Destek Yayıncılık, 2021.
Ebû Süleyman - Abdulvahhab İbrahim. el-Fikru’l-usûlî Dirase Tahlilî Nakdiyye, Suudi Arabistan:
Dâru’ş-Şurûk, 1984.
Ersoy, Çağlar. Robotlar, Yapay Zeka ve Hukuk. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2021.
Ford, Martın. Robotların Yükselişi. İstanbul: Kronik Yayıncılık.,2015.
Freud, Sigmund. Cinsellik. İstanbul: Ezr Yayıncılık, 2020a.
Freud, Sigmund. Bir Yanılsamanın Geleceği. İstanbul: Ezr Yayıncılık, 2020c.
Freud, Sigmund. Psikanaliz Ve Uygulama. İstanbul: Ezr Yayıncılık, 2020b.
Freud, Sigmund. Dinin Kökenleri. İstanbul: Ezr Yayıncılık, 2020d.
Freud, Sigmund. Cinsiyet Üzerine. Çev. C.Güneş İspir. Eskişehir: Dorlion Yayıncılık, 2020e.
Hallaf, Abdulvahhâp. İslam Hukuk Felsefesi. Ankara: Ankara Basımevi, 1985.
Göçen, Ahmet. Yapay Zeka Kavramlarına Giriş. Ankara: Gece Kitaplığı Yayınevi, 2020.
İbn Rüşd - Muhammed b Ahmed b Muhammed (ö. 595). Bidâyetu’l-müçtehîd ve nihâyetu’l-muktesid.
Lübnan: DKİ, 1981.
Kurzweil, Ray. İnsanlık 2.0, İstanbul: Alfa Yayıncılık, 2021.
Kurzweil, Ray. Bir Zihin Yaratmak. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayını, 2021.
Kurt, İsmail. Transhümanizm Ve Tekillik Bağlamında Dinin Geleceği. Ankara: Eski Yeni Yayıncılık, 2021.
Kubat, Cemalettin. Matlab’’Yapay Zeka Ve Mühendislik Uygulamaları’’. İstanbul: Abaküs Yayıncılık, 2021.
Köse, Utku. Yapay Zeka Etiği. Ankara: Nobel Yayıncılık, 2021.
Merğinânî, Ebu’l-hasen Ali b Ebî bekr (ö.593). (t.y.), el-Hidâye I-II, Lübnan: Dâr Ihyâu’t-Turâsi’Arabî.
Murray, John. Düşünen Makineler. İstanbul: Say Yayıncılık, 2021.
Marr, Bernard.- Ward, Mtt. Yapay Zeka İş Başında. İstanbul: Mediacat Yayıncılık, 2021.
Nâsıf, Mansur Ali. (t.y.). et-Tâc el-Câmiu li’l-usûl I-III, İstanbul: Dersaadet.
Öztürk, Ali. İmajoloji. Ankara: Elis Yayıncılık, 2019.
Pinker, Steven. Zihin Nasıl Çalışır. İstanbul: Alfa Yayıncılık, 2020.
Penrose, Roger. Kralın Yeni Aklı. İstanbul: Küy Yayınları, 2020.
Say, Cem. Yapay Zeka. İstanbul: Kitap Dizisi Yayıncılık, 2020.
Kolektif. Yapay Zeka Çağından İslam ve Hukuk. ed. Yıldıray Sipahi. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, 2022.
Schacht, Joseph. İslam Hukukuna Giriş. Ankara: A.Ü. İlahiyat Fakültesi Yayınları, 1977.
Snowden, Edward. Sistem Hatası. İstanbul: Epsilon Yayıncılık, 2020.
Searle, John R. Bilincin Gizemi. İstanbul: Küre Yayıncılık, 2020.
Selebi, Muhammed Mustafa. Tatbiku’ş-şeriati’l-İslamî beyne’l-müeyyidin ve’l-muâridîn. Kahire: Dâru2ş-Şurûk, 1987.
Shadbolt, Nigel - Hampson, Roger. Dijital Maymun. konya: Salon Yayınları, 2020.
Tegmark, max. Yapay Zeka Çağında İnsan Olmak. İstanbul: Pegasus Yayınları, 2021.
Yılmaz, Altınç. Yapay Zeka. İstanbul: Kodlab Yayınevi, 2022.
Yaylı, Hafize. Hadislerle ve Ayetlerle Livata. İstanbul: Aktaş Yayıncılık, 2019.
Yılmaz, Mustafa - K-İyigün, Öykü. Oyun Değiştiren Güç Yapay Zeka. İstanbul: Beta Kitap Yayınevi, 2020.
Walsh, Toby. 2062 Yapay Zeka Dünyası. Çev. Zerin Dirihan. İstanbul: Say Yayıncılık, 2020.
Wheelan, Charles. Çıplak İstatistik. Ankara: Buzdağı, Yayıncılık, 2020.
Walsh, Toby. 2062 Yapay Zeka Dünyası. Çev.Zerin Dirihan. İstanbul: Say Yayıncılık, 2020.
Erdoğdu.T A. “Marx ve Fromm’un Yabancılaşma ve Sevgi Kavramları Bağlamında İnsan-Robot İlişkisi”
Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (2019), 110.
Erdem, S. İslam Hukukunda Ailenin Devamlılığı. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 20 (5) , (2020) 29.
Görgülü, Ü - Kesgin, S. Yapay Zeka Robotlara Ahlaki Ve Hukuki Statü Tanınması Problematiği–İslam Ahlakı ve Hukuku Açısından Bir Değerlendirme, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 20 (2021), 37, 65.
Gürgüze,G.-Türkoğlu, İ. Kullanım Alanlarına Göre Robot Sistemlerinin Sınıflandırılması, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilim Dergisi 31 (1) (2019), 53, 66.
Kara Kılıçarslan, S. Yapay Zekanın Hukuki Statüsü ve Ve kişiliği Üzerine Tartışmalar, Kırıkkale Üniversitesi Adalet Myo Dergisi, 4 (2), (2019), 28.
Kasapoğlu, A. İslama Göre Evlilikte Eşler Arasında Uyum Sorunu-İnanç ve Ahlak Uyumu-,Bilimname XII, 1, (2007), 137-161.
Kasapoğlu, A. Kuranda Eşler Arası İlişki Hakkında Önemli Bir Kavram:’’Sükun’’-Eşler Arasında Cinsel ve Duygusal Eğilim-, Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, IV(4), (2004), 74-86.
Morsünbül, Ü. Robotlarla Bağlanma ve Cinsellik: Ruh Sağlığı Bakış Açısından Bir Değerlendirme, Psikiyatride Genel Yaklaşımlar, 10(4), (2018), 427, 439.
Ozan, E. Robotlar ve Uygulamaları, Elektrik –Elektronik Mühendisliği Anabilim Dalı, (2020) ,113
Özdemir, Ö. Moda Programlarında Kadın Bedeninin Metalaşması, Akdeniz İletişim Dergisi, 246, 270.
Öztürk, K.. Şahin, ME. Yapay Sinir Ağları ve Yapay Zekaya Genel Bir Bakış, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, 6 (2), (2018), 25, 36.
Serçemeli, M. Muhasebe ve Denetim Mesleklerinin Dijital Dönüşümünde Yapay Zeka, Giresun Üniversitesi İİBF İşletme Muhasebe ve Finansman, 13(10), (2018), 369, 386.
Yargı, M A. Nikahın Asıl Maksadı ve Geçerliliğine Etkisi, Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi IV(4), (2020), 74, 86.
Erdoğdu.T A.“Marx ve Fromm’un Yabancılaşma ve Sevgi Kavramları Bağlamında İnsan-Robot İlişkisi”
Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (2019), 110.
Tahavi Cafer, Ebu Ca’fer Ahmed b.Muhammed (ö.321). Hadislerle İslâm Fıkhı I-IV (Şerhu Meâni’l-Âsar). çev. M,Beşir F Eryarsoy. (İstanbul; Kitabi, (1430-2009), IV, 404.
İslam Hukuku, ed. Talip Türcan. Ankara: Grafiker, 2019.
Bakırcı, M Ç. (2017). ’’Robot ne demek? Robot Sözcüğü Ne Anlama Gelir?’’Erişim 20 Temmuz 2022.
https://evrimagaci.org/robot-ne-demek-roboanlama-gelir-4905.pdf
“Robotik, robot tanımı.’’ Erişim 20 Temmuz 2022. https://tr.m.wikipedia.org.pdf
’’Makine öğrenmesi’’, Erişim 20 Temmuz 2022. https://www.bm.com cloud learn.pdf
Derin Öğrenme, ’’Yazılımlarının Karşılaştırılması,’’Erişim 1 Ağustos 2022. https://tr.m.wikipedia.org.pdf
“Optimizasyon Problemlerinin Çözümü için Parçacık Sürü Optimizasyon Algoritması’’, Erişim 3
Ağustos 2022. https://dergipark.org.tr.pdf
Optimizasyon nedir? Erişim 3 Ağustos 2022. https://burcu.medium.com.pdf
Doğal Dil İşlem ( NLP), Erişim 5 Ağustos 2022. https://tr.m.wikipedia.org.pdf
Dijiseksüellik, Erişim 10 Ağustos 2022. https://www.intell4.com/dijiseksuellik-nedir-haber-184294.pdf
Dopamin hormonun, Erişim 15 Ağustos 2022. https://www.fanatik.com.tr/dopamin-hormonu-nedir-ne-
ise-yarar-dopamin-eksikligi-nasil-giderilir-dopamin-eksikligi-ve-yuksekligi-2103092.pdf
Serotonin Hormonu, 15 Ağustos 2022. taihinde https:/vikipedia adresinden alındı.
Dopamin Hormonu’’ Ne işe yarar,’’ Erişim 15 Ağustos 2022. https://www.fanatik.com.tr/dopamin-
hormonu-nedir-ne-ise-yarar-dopamin-eksikligi-nasil-giderilir-dopamin-eksikligi-ve-yuksekligi-2103092.pdf
Endorfin Hormonu, Erişim 20 Ağustos 2022. https://proteinocean.com/blog/endorfin-mutluluk-
hormonu-nedir-ne-ise-yarar-endorfin-hormonu-salgilamak-ve-yukseltmek-neler-yapilabilir?gclid.pdf
Oksitozin Hormonu, Erişim 20 Ağustos 2022. https://www.doktorsaliheken.com/oksitosin-hormonu.pdf
Sex Robotları, Erişim 21 Ağustos 2022. https://stringfixer.com/tr/Sex_robot
Sex Robotları, Erişim 21 Ağustos 2022. https://stringfixer.com/tr/Sex_robot
“Sex Robotlarının Özellikleri,’’Erişim 21 Ağustos 2022. https://www.mynet.com/galeri/seks-robotunun-
bu-ozelligi-pes-dedirtti-110104214918/2.pdf
Sex Robotları, Erişim 22 Ağustos 2022 https://www.mynet.com/galeri/seks-robotlarinda-en-cok-bu-talep-
Samantha Sex makinesi,’’Robot Hakları’’, Erişim 21 Ağustos 2022. https://journo.com.tr/samantha-
seks-makinesi-robot-haklarihttps://journo.com.tr/samantha-seks-makinesi-robot hakları
Cisiyete dayalı şiddet, Erişim 22 Ağustos 2022. https://tr.sputniknews.com/20191225/seks-robotu-
tehlikesi-cinsiyete-dayali-siddeti-artirabilirler
Dijiseksüellik, Erişim 22 Ağustos 2022 https://www.milliyet.com.tr/molatik/iliskiler/dijiseksuel-nedir
“Dijiseksüellik Nedir’’, Erişim 23 Ağustos 2022. https://www.intell4.com/dijiseksuellik-nedir-haber-184294.pdf
Dijiseksüellik Hakkında, Erişim 22 Ağustos 2022. https://listelist.com/dijiseksuellik-hakkinda
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 Diwan International Scientific and Research Journal
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
