تأثیر فکر القران بر مکتب فکری حنفیأن

چکیده

تاریخ اندیشه ی انسانی با ظهور مکاتب و مدارس فکری گوناگونی رویارو است که در تناسب با داعیه داری عقل و عدم آن به رویکردهای مختلفی گونه بندی شده اند. دراین میان مکتب فقهی احناف دستگاه اندیشگی خود را در کنار نص گرایی، فکری و عقلانی خوانده، در سامانهای فکری خود با رویکرد فکری و روش عقلی برخورد میکند و ازاین جهت است که رویکرد فکری و مکتب فقهی شان ت أثیر چشم گیری از فقه القرآن برگرفته است. این مقاله جایگاه و ت أثیر فکر و فقه القرآن را بر مکتب فکری و فقهی احناف بازخوانی نموده، نخست به بررسی گزاره های فکر و فقه القرآن و مکتب فکری حنفیان و تبیین جایگاه فکر و فقه القرآن می پردازد؛ سپس تأثیر فکر و فقه القرآن را بر مکتب فقهی احناف بررسی میکند. و به این نتیجه میرسد که تاریخچه های فکر و عقل ورزی در عرصهای فقه و فقه القرآن به عصر نزول قرآن و تبیین احکام عملی برمیگردد ولی ثمرهای علمی به این منتهی میشود که بنیانگذار اندیشه ورزی در فقه و فقه القرآن به عنوان یک رویکرد منهجی، مکتب فکری احناف است. وآنان از نخستین مدونان فقه القرآن هستند و فکر بر مکتب فقهی آنان تأثیر ویژه ای دارد و از آن به شیوه های گوناگون مانند به کارگیری اجتهاد، قیاس، استحسان، رعایت مصلحت، سد ذریعه و عرف، بهره جسته اند.