حکم تشریح اعضای انسان در فقه اسلامی
DOI::
https://doi.org/10.48117/Diwan.2022.21کلمات کلیدی:
حکم, تشریح, اعضاء, کالبد شگافی, مٌثله کردنچکیده
از جمله موضوعات روز با پیشرفت علوم، تشریح جسد میت میباشد و به عنوان یکی از دست آورد های نوین علم پزشکی وارد عرصه جامعه بشری شده است. تشریح اعضاء جهت تشخیص بیماری های ساری، علل مرگ و تعلیم و آموزش محصلین بخش طب صورت میگیرد، در مورد کالبد شکافی اعضای میت جهت حمایت حقوق اعضای جامعه، فقهاء ومجتهدین کرام نظریات خود را با در نظرداشت فهم شان از دلایل شرعی بیان داشته اند که عمدتاٌ به دو کتگوری خلاصه میگردد: دیدگاه نخست: تشریح اعضای میت را تحت شرایط خاص با در نظرداشت ضرورت به دست یافتن قاتل، نوع مرض جایز شمرده اند. دید گاه دوم: تشریح اعضای میت را مطلقاً نا مشروع می خوانند، وآن را متعارض با کرامت وشخصیت انسانی و اهانت به انسان مانند ( مُثله و هتک حرمت به جسد انسانی) میدانند. پس از تحقیق در مورد موضوع تشریح اعضاء یا کالبد شگافی به این نتیجه دست یافتیم که گروهی از علماء کاملا مخالفت دارند و جمعی هم کاملا موافق هستند،
و در رساله حاضر پیرامون حکم مس أله تشریح اعضای میت ت أمل لازم انجام شده است، و نفی یا اثبات آن، از نظر فقهاء با در نظرداشت درک شان از دلایل ونصوص شرعی بیان گردیده است.
مراجع
ابن منظور ابوالفضل جمال الدین، محمد مکرم. لسان العرب. بیروت: دار صادر بی تا.
ابوخطوة، احمد شوقی عمر. القانون الجنا ئی و الطب الحدیث. مصر: دارالوفاء، ۱۹۹۷م.
أنیس، ابراهیم، منتصر ، عبدالحلیم و دیگران. المعجم الوسیط. استانبول: دارالدعوة، 1989 م.
اصفهانی، حسین بن محمد بن المفضل. المفردات فی غریب القران. دمشق: دارالعلم الدار الشامية، 1412هـ ق.
الإسنوی،عبد الرحيم بن الحسن بن علي.نهاية السول شرح منهاج الوصول. لبنان: دار الكتب العلمية، 1420هـ ق.
بوطی، محمد سعيد رمضان. انتفاع الإنسان بأعضاء جسم انسان آخر حيا أو ميتاً. مصدر: مجله مجمع فقه اسلامی، 1408 هـ ق.
بلحاج العربی بن احمد. الأحکام الشرعية والطبية للمتوفی فی الفقه الإسلامی. مصدر: مجلة البحوث الفقهية المعاصره، شماره 42 بی تا.
بلحاج العربی بن احمد. الضمانات القانونیة لزرع الاعضاء فی القانون الطبی الجزایریة. به نقل ازسایت انترنتی الموسوعة الطبیة العلمیة، بی تا.
بار، محمد علی. علم التشریح عند المسلمین. السعودية: بی جا، بی تا.
تهانوی، محمد علی. موسوعة کشاف إصطلاحات الفنون والعلوم. لبنان: ناشرون، 1996 م.
الترمذی، محمد بن عیسی. الجامع الکبیرسنن الترمذی. بیروت: دارالغرب الاسلامی، 1998م.
خلجی، رضا، نگرشی نو بر مبانی فقهی حکم کالبد شکافی بر اساس آرای امام خمینی. پژوهشنامه متین، شماره 65، 1393 هـ ش.
دهخدا، علی اکبر. لغت نامه دهخدا. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1373هـ ش .
الزحیلی، وهبة بن مصطفی. الفقه الإسلامی و أدلته. پاکستان: رشیدیة، بی تا.
الزحیلی، وهبة بن مصطفی. القواعدالفقهیة وتطبیقاتها فی المذاهب الاربعة. دمشق: دارالفکر،1427هـ ق.
زرقا، احمد بن الشیخ محمد. شرح القواعد الفقهیة. سوریه: دارالقلم دمشق، 1409هـ ق.
زرکشی، ابوعبدالله بدرالدین محمد بن عبدالله. المنثور فی القواعد الفقهیة. کویت: وزارت الاوقاف الکویتیة، 1405 هـ ق.
سجستانی، ابوداود سلیمان بن الأشعث. سنن ابی داود. بیروت: المکتبة العصریة، بی تا.
ستوده، حمید واحمد احمدی. کالبد شگافی جنایی؛ پردازش فقهی. تهران: فصلنامه فقه پزشکی، شماره9، 1391هـ ش.
شبیر، شاکر. تشریح جسم الإنسان لأعراض التعلیم الطبی. سیمینار بین المللی المسؤلیة الطبیة، لیبیا، بنغازی، 1987م.
شواربی، عبدالحمید. الخبرة الجناية فی مسايل الطب الشرعية. به نقل از وب سایت المکتبة الوقفية.
شفیق، عبدالملک. مبادی علم التشریح ووظایف الأعضاء. القاهرة: 1972 م.
الشیبانی، ابو عبدالله احمد بن محمد بن حنبل. مسندامام احمد بن حنبل. بیروت:مؤسسة الرساله، 1420هـ ق.
قرضاوی، یوسف. دید گاه های فقهی معاصر. مترجم: احمد نعمتی. تهران: احسان، 1384ش.
قرضاوی، یوسف. الفتاوی المعاصرة. القاهره: دارالوفاء، 1993.
القشیری- نیشاپوری، ابوالحسن مسلم بن الحجاج بن مسلم. صحیح مسلم. بیروت: دارالجیل، بی تا.
کوثر، نورالله. نقل وپیونداعضای انسان درپرتواحکام فقه اسلامی.کابل: انتشارت سیرت،1392ش.
28- لطفی، اسدالله، حکم تشریح از دید گاه فقه اسلامی. مجله اخلاق وتاریخ پزشکی، شماره 2، 1388هـ ش).
النووي، أبو زكريا محيي الدين يحيى بن شرف. المنهاج شرح صحيح مسلم بن الحجاج. بیروت: دار إحياء التراث العربي،1392 ش.
نمازی فر، حسین وفتح الله قربانی، بررسی و تحلیل حکم تشریح از دیدگاه فقه شیعه با رویکرد بر دید گاه امام خمینی. مجله علمی- پژوهشی علوم تشریح ایران، شماره 32-33، 1389 هـ
وزارت عدلیه، جریده رسمی، قانون طب عدلی (کابل: مطبعه بهیر، 1385 ش).
واژه یاب، "حکم" (دسترسی31جوزا 1400). www.vajehyab.com
##submission.downloads##
چاپ شده
ارجاع به مقاله
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2024 Diwan International Scientific and Research Journal

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 می باشد.











