امیر علی شیر نوائی و نقش او در توسعه تاریخ نگاری دوره سلطان حسین بایقرا

چکیده

با به قدرت رسیدن سلطان حسین بایقرا در هرات و توجه او به توسعه فرهنگ و هنر در این دوره، شهر هرات دوباره مرکز علم، فرهنگ، ادب و هنر گردید. علما، شعرا، فضلا، نویسندگان و مورخانی بزرگی در این دور با حمایه دربار گردهم آمده و دست به خلق آثار بزرگ علمی، ادبی، هنری، تاریخی و فرهنگی زدند و مکاتب مختلفی را اساس گذاری نمودند. یکی از مکاتب شکل گرفته در این دوره مکتب تاریخ نگاری هرات بود که با حمایه امیر علیشیر نوائی و مورخان بزرگ دیگر در این دوره بوجود آمده بود. این مکتب که تدوام نهضت تاریخ نگاری دوره مغولی، ایلخانی و تیموری بود که با پیروی از سنت تاریخ نگاری گذشته، فرهنگ تاریخ نویسی جدیدی را مروج گردانید و رونق تاریخ نگاری. این دوره حتی بعد از پایان یافتن حکومت تیموریان زنده باقی مانده و به دربار بابریان هند و صفویان ایران رسانده شد یکی از مورخان این مکتب که بانی و حامی این نهضت تاریخ نویسی بود امیر علی شیر نوائی است، آثار تاریخی باقی مانده از او بیانگر دسترسی اش به علم تاریخ و علاقه تاریخ نویسی او میباشد. نوائی به تاریخ نگاهی فرهنگی و اجتماعی گونه داشت و در سبک تاریخ نویسی او تداخل ذهنیت ادبی و فرهنگی اش بیشتر تاثیر داشته، کتاب و رساله های تاریخی باقی مانده از او قابل اهمیت هستند. جایگاه دیگر نوائی علاقه و پشتیبانی بی حد او به تاریخ و تاریخ نویسی این دوره است، کتاب خانه بزرگ تاریخی او و حمایت او از مورخان باعث توسعه نهضت تاریخ نگاری در این دوره گردیده بود. ظهور مورخان بزرگی مانند خواند میر، کاشفی، سمرقندی و دیگران در این دوره و خلق آثار زیادی تاریخی تقدیم شده بنام او، همه بیانگر تاثیر و نقش عمیق او در تاریخ نگاری این دوره میباشد.