تقویت نژادپرستی، بیگانه‌ستیزی و اسلام‌هراسی در اروپای غربی و تأثیر آن بر روابط ترکیه و اتحادیه اروپا

نویسندگان

DOI::

https://doi.org/10.69892/diwan.2025.103

کلمات کلیدی:

نژادپرستی, بیگانه‌ستیزی, اسلام‌هراسی, ترکیه, اتحادیه اروپا

چکیده

این تحقیق به بررسی رویدادهای عرصۀ بین‌المللی که زمینه‌ساز گسترش پدیدۀ نژادپرستی، بیگانه‌ستیزی و اسلام‌هراسی که اخیراً در اروپای غربی تقویت یافته است، پرداخته و تأثیرات و نقش نتایج به‌دست‌آمده بر بازتاب‌های روابط ترکیه و اتحادیه اروپا را مورد بررسی قرار می‌دهد. این تحقیق شامل سه بخش است. در بخش اول، چارچوب مفهومی مورد بررسی قرار گرفته و به همین منظور، به پیشینه تاریخی اندیشه‌های نژادپرستی، بیگانه‌ستیزی و اسلام‌هراسی در اروپا پرداخته می‌شود. در بخش دوم، علل ظهور بیگانه‌‌ستیزی و اندیشه اسلام‌هراسی در اروپای غربی مورد بررسی قرار می‌گیرد. در بخش سوم، با توجه به روند عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا، به ‌ویژه تأثیر جنبش‌های نژادپرستی رو به افزایش در اروپای غربی بر روابط دوجانبه مورد بررسی قرار می‌گیرد. در این تحقیق، با بهره‌گیری از رویکرد توصیفی و سیاست خارجی، از روش تحقیق کیفی استفاده شده است. اطلاعات به‌دست‌آمده از طریق مرور منابع داخلی و خارجی جمع‌آوری شده است. بر اساس داده‌های به‌دست‌آمده در این تحقیق، ایدۀ نژادپرستی، بیگانه‌ستیزی و اسلام‌هراسی که پس از دوران جنگ سرد در اروپای غربی دوباره جان گرفت، تأثیر منفی بر روابط ترکیه و اتحادیه اروپا گذاشته است. نژادپرستی، مهاجرت، ظهور احزاب راست‌گرای افراطی، و گروه‌های تروریستی رادیکال دینی مانند القاعده و دولت اسلامی عراق و شام (داعش) که حملات تروریستی خونین در اروپا انجام داده‌اند، به روابط دوجانبه آسیب رسانده است. این وضعیت باعث شده است که شهروندان ترکیه و مسلمانان پیرو دین اسلام در کشورهای عضو اتحادیه اروپا با مشکلاتی روبرو شوند و این مسائل همچنان ادامه داشته باشد. در نتیجه، در این تحقیق چگونگی انعکاس ایده‌های نژادپرستی، بیگانه‌ستیزی و اسلام‌هراسی در روابط بین آنکارا و بروکسل در طول فرآیند توسعه اتحادیه اروپا در چارچوب نظریه ساختگرایی(Constructivism)  مورد بحث قرار گرفته است.

بیوگرافی نویسنده

خیر محمد قادری، پوهنتون کوجایلی

محصل دوکتورا، پوهنتون کوجایلی، دیپارتمنت روابط بین الملل. 

مراجع

Acar, Erhan. “1960-1965 Döneminde Türkiye’den Almanya’ya İşçi Göçleri”. Troyacademy 8/1 (2023), 38-69.

Akdemir, Erhan. Avrupa Birliğinde Kimlik Kültür Tartışmaları. Bursa: Ekin Yayınevi, 2013.

Alkan, M. Nail. “Avrupa’da Yükselen Irkçılık: Pegida Örneği”. Akademik Bakış 8/16 (2015), 275-289.

Anık, Mehmet. “Kültürel farklılıkların krize dönüştürülmesi: batı toplumlarında islamofobi”. IIB International Refered Academic Social Sciences Journal, 3/5 (2012), 455-465.

Araz, Burçin. 11 Eylül Sonrasında Avrupa’da Yabancı Düşmanlığı Ve İslamofobi. Kocaeli: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek lisans Tezi, 2019.

Arı, Önder – Kıran, Abdullah. “Uluslararası ilişkilerde sosyal inşacılık”. EKEV Akademi Dergisi 15/46 (2011), 49-64.

Aslan, Seyfettin. “İslamofobi ve batı dünyasındaki yansımaları”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8/16 (2016), 451-463.

Ayhan, Veysel. “Fransız Kamuoyunun Türkiye’ye Bakışı: AB Üyeliği, Kimlik Ve Diğer Faktörler”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 11/41 (2012), 268-294.

Bozdağ, Faruk - Metin Kocatürk. “Zenofobi düşmanlığı Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar 10/5 (2017), 615-620.

Cuthbertson, Anthony. “Charlie Hebdo Muhammad cartoons projected onto government buildings in defiance of Islamist terrorists”. İndependent. (28 Ekim 2020). https://www.independent.co.uk/news/world/europe/charlie-hebdo-cartoons-muhammad-samuel-paty-teacher-france-b1224820.html

DW. “Avrupa’daki terör saldırılarının kronolojisi”. (28 Ekim 2020). https://www.dw.com/tr/avrupadaki-ter%C3%B6r-sald%C4%B1r%C4 %B1lar %C4%B1n%C4%B1n-kronolojisi/a-38945764

DW. “Merkel: Türkiye yakın bir gelecekte AB üyesi olamaz”. (8 Kasım 2020). https://www.dw.com/tr/merkel-t%C3%BCrkiye-yak%C4%B1n-bir-gelecekte-ab-%C3%BCyesi-olamaz/a-47041316

ec.europa.eu. “(18-19 Aralık 1997). Racism and xenophobia in Europe”. (23 Ekim 2020). https://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/archives/ebs/ebs_113_en.pdf

Emiroğlu, Bekir. “Avrupa Birligi'nin çokkültürlülük ile imtihanı.” Dokuz Eylül Ünivesitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 44 (2016), 91-121.

Ercan, Murat – Çakar, Ayşe Seymen. “Fransa’daki türk-islam algısının siyasi yansımaları”. Bilge Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 6/1 (2022), 1-10.

Ertem, Helin Sari. “Kimlik Ve Güvenlik İlişkisine Konstrüktivist Bir Yaklaşım: "Kimliğin Güvenliği" Ve "Güvenliğin Kimliği”. Güvenlik Stratejileri Dergisi 8/16 (2012), 177-237.

Ertuğrul, Cemil vd. “Küresel mali krizin Türkiye ekonomisine etkileri”. Journal Of Management And Economics Research 8/13 (2010), 59-72.

European citizenship. (22 Aralık 2023). https://data.europa.eu/euodp/en/data/dataset/S2180_89_1_STD89_ENG /

EP, European Parliament (2019). (14 Kasım 2020). https://www.europarl.europa.eu/portal/en

Oğuz, Gönül. “Avrupa Birliği’nin genişleme yorgunluğu sürecinde AB- Türkiye ilişkileri”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 8/1 (2012), 49-73.

Gülmez, Bahadır. Kültür Tarihi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınevi, 2011.

Günar, Altuğ. vd. “Fransa’nın Avrupa Birliği Türkiye ilişkilerine etkisi”, 4th İnternational Conference on Economic and Social Impacts of Globalization and Future of Turkey- EU Relations, ed.Yılmaz Bayar. 114-127. Nevsehir: Usak University, (2018).

Günay, Halil. “İspanyolların, 1492-1902 Yılları Arasında Sömürgeleştirdiği Latin Amerika Bölgesine Demografik, Sosyokültürel ve İdari Yapısına Etkisi”. Aksaray Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 16/1 (2024), 39-50. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1403986

Güner, Oğuz. “2019 Seçimleri sonrasında Avrupa Parlamentosu’ndaki siyasal grupların Türkiye’ye karşı pozisyonları”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18/1 (2021), 577-605.

Hansen, Randall. Migration to Europe since 1945: ıts history and its lessons. Sarah Spencer, The Politics of Migration: Managing Opportunity Conflict and Change. İngiltere: Blackwell Publishing, 25-38, 2003.

Hıdır, Özcan. “İslamofobi-ırkçılık-kültürel ırkçılık ilişkisi”. Ombudsman Akademik 4/7 (2017), 23-49.

Holokost Ansiklopedi (2023). Holokost. (11 aralık 2023). https://encyclopedia.ushmm.org/content/tr/article/holocaust-abridged-article

Huntington, Samuel. P. “The clash of civilizations?”. Foreign Affairs 72/3 (1993), 22-49.

Huntington, S. P. Medeniyet Çatışması. drl. Murat Yılmaz, Ankara: Vadi Yayınları, 2003.

IOM. “Xenophobia”. (26 Ekim 2020). https://www.iom.int/xenophobia

İktisadi Kalkınma Vakfı (2017). IKV Report on Turkey-EU Relations: Keeping Together in the Face of Multiple Challenges. İstanbul: Economic Development Foundation.

Karabulut, Bilal. “İslamofobi, Zenofobi Ve Irkçılığın İnsan Hakları Bağlamında Karşılaştırmalı Bir Analizi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. (44), (2022), 118-139.

Kaya, Ayhan – Tecme, Ayşe. “Europe versus Islam?: Right-Wing Populist Discourse and the Construction of a Civilizational Identity”. The Review of Faith & International Affairs 17/1 (2019), 49-64.

Kedikli, Umut – Akça, Mehmet. “Soğuk savaş sonrası Avrupa’da artan İslamofobi”. TESAM Akademi Dergisi 4/1 (2017), 57- 95.

Kılıç, Ramazan. “Avrupa parlamentosu seçimlerinin analizi, değişen dengeler ve Türkiye”. Dumlupınar Üniversitesi İİBF UYES Dergisi 1 (2016), 44–57.

Kongar, Emre. ABD'nin Siyasal İslam’la Dansı. İstanbul: Remzi Yayınevi, 2013.

Köktürk, Şaban – Ak, Ebru. “Küreselleşme Çarkında Avrupa Birliğinin Çok Kültürlülük Ve Çok Dillilik Çabaları”. SAÜ Fen Edebiyat Dergisi 15/1 (2013), 71-85.

Merriam Webster, “Xenophobia”. (25 Ekim 2020). https://www.merriam-webster.com/dictionary/xenophobia

Oruç, Saadet. “İslamofobi Ve Türkiye'nin AB Üyeliği”. (27 Ekim 2020). http://www.usluhaber.com/haber/islamofobi-ve-turkiye-nin-ab-uyeligi 1186. html

Örmeci, Ozan. “Avrupa Birliği Ülkelerinden Türkiye’nin Üyeliğine Bakış”. (07 Kasım 2020). http://politikaakademisi.org/2017/03/03/avrupa-birligi-ulkelerinden-turkiyenin-uyeligine-bakis/

Özbek, Sinan. Irkçılık. İstanbul: Bulut Yayınevi, 2003.

Özdemir, Haluk. Avrupa Mantığı. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, 2019.

Özmete, Emine. vd. “Yabancı düşmanlığı (zenofobi) ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması”. Sosyal Politika Çalışmaları 40/2 (2018), 191-209.

Öztürk, Özlem. Avrupa’da Yükselen İslamofobi ve Türkiye-Avrupa Birliği İlişkilerine Etkisi. Yalova: Yalova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.

Perspektif, “Macron: “Fransa’da, cumhuriyetin ortağı olması için İslam’ın yapılandırılması gerekiyor”. (13 Aralık 2023). https://perspektif.eu/2020/10/03/macron-fransada-cumhuriyetin-ortagi-olmasi-icin-islamin-yapilandirilmasi-gerekiyor/

Rosman, Rebecca. “Recent Charlie Hebdo attacks bring freedom of speech to forefront in France”. (27 Ekim 2020). https://www.npr.org/2020/10/24/927384402/recent-charlie-hebdo-attacks-bring-freedom-of-speech-to-forefront-in-france

Saraçlı, Murat. “Avrupa Birliği’nin yabancı düşmanlığıyla kurumsal ve hukuksal alanlardaki mücadelesi”, Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi 5/2 (2021), 738-772.

Sayın, Eylem – Candan, Hakan. “Küresel ırkçılığın yükselişi”. Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 4 (2016), 35-46.

Sazak, Derya. “İspanya’da Solun Zaferi”. (29 Ekim 2020). https://www.milliyet.com.tr/yazarlar/derya-sazak/ispanyada-solun-zaferi-5110 120 /

Standard Eurobarometer 89 (2018). (04 Kasım 2020). https://data.europa.eu/euodp/en/data/dataset/S2180_89_1_STD89_ENG

Sumbas, Ahu. “Batı Avrupa’da yükselen yeni-ırkçılık üzerine bir deneme”. Alternatif Politika 1/2 (2009), 260-281.

Ülger, İrfan. Kaya. Avrupa Birliği rehberi. Kocaeli: Umuttepe Yayınevi, 2015.

Yalçıner, Serhan. “Soğuk Savaş Sonrası Uluslararası Terörizmin Dönüşümü ve Terörizmle Mücadele”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4 (2006), 98-119.

Yamanlar, Yiğit. “Göç kuramları çerçevesinde ikinci dünya savaşı sonrası batı Avrupa’nın göç deneyimi”. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi 19/2 (2020), 553-583.

Yılmaz, Fatma. Avrupa’da ırkçılık ve yabancı düşmanlığı: AB politikalarının etkisizliği. Ankara: USAK, 2008.

##submission.downloads##

چاپ شده

2025-01-07

شماره

نوع مقاله

Articles